[BJT Page. 152]

suþþanþapitake
añguþþaranikaayo
caþuþþho bhaago
chakkanipaaþo
2. ðuuþiyo paµµaasako.
1. mahaavaggo.

namo þassa bhagavaþo arahaþo sammaasambuððhassa.

6. 2. 1. 1.

(soµa suþþá)

1. evamme suþá eká samayá bhagavaa raajagahe viharaþi gijjhakuute pabbaþe. þena kho pana samayena aayasmaa soµo raajagahe viharaþi siiþavanasmí.

aþha kho aayasmaþo soµassa rahogaþassa paþisalliinassa evá ceþaso pariviþakko uðapaaði: "ye kho keci bhagavaþo saavakaa aaraððhaviriyaa viharanþi, ahá þesá aççaþaro. aþha ca pana me na anupaaðaaya aasavehi ciþþá vimuccaþi. sávijjanþi kho pana me kule bhogaa. sakkaa bhoge ca bhuçjiþú puççaani ca kaaþú. yannuunaahá sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþiþvaa bhoge ca bhuçjeyyá, puççaani ca kareyyanþi.

aþha kho bhagavaa aayasmaþo soµassa ceþasaa ceþo pariciþakkamaççaaya seyyaþhaapi naama balavaa puriso sammiçjiþá vaa baahá pasaareyya pasaariþá vaa baahá sammiçjeyya, eva mevá1 gijjhakuute pabbaþe anþarahiþo siiþavane aayasmaþo soµassa pamukhe paaþurahosi. nisiiði bhagavaa paççaþþe aasane. aayasmaapi kho soµo bhagavanþá abhivaaðeþvaa ekamanþá nisiiði. ekamanþá nisinná kho aayasmanþá soµá bhagavaa eþaðavoca:

[PTS Page 375]

nanuu þe soµa, rahogaþassa paþisalliinassa evá ceþaso pariviþakko uðapaaði: "ye kho keci bhagavaþo saavakaa aaraððhaviriyaa viharanþi, ahá þesá aççaþaro, aþha ca pana me na anupaaðaaya aasavehi ciþþá vimuccaþi. sávijjanþi kho pana me kule bhogaa. sakkaa bhoge ca bhuçjiþú puççaani ca kaaþú. yannuunaahá sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþiþvaa bhoge ca bhuçjeyyá, puççaani ca kareyyanþi. "

evá bhanþe.

þá kí maççasi, soµa kusalo þvá pubbe agaarikabhuuþo viiµaaya þanþissareþi.

evá bhanþe.

þá kí maççesi soµa yaðaa þe viiµaaya þanþiyo accaayaþaa honþi, api nu þe viiµaa þasmí samaye saravaþii vaa hoþi, kammaççaa vaaþi.

no heþá bhanþe.

þá kí maççasi soµa yaðaa þe viiµaaya þanþiyo aþisiþhilaa honþi, api nu þe viiµaa þasmí samaye saravaþi vaa hoþi kammaççaavaaþi no heþá bhanþe,

1. evameva kho machasá,

[BJT Page. 154]

yaðaa pana þe soµa viiµaaya þanþiyo na accaayaþaa honþi na aþisiþhilaa, same guµe paþitthiþaa, api nu þe viiµaa þasmí samaye saravaþii vaa hoþi kammaççaa vaaþi.

evambhanþe.

evameva kho soµa accaaraððhá viriyá uððhaccaaya sávaþþaþi. aþiliiná viriyá1 kosajjaaya sávaþþaþi. þasmaaþiha þvá soµa, viriyasamaþá aðhitthaha, inðriyaaná ca samaþá pativijjha, þaþþha ca nimiþþá gaµhaahiiþi.

"evambhanþeþii kho aayasmaa soµo bhagavaþo paccassosi.

aþha kho bhagavaa aayasmanþá soµá iminaa ovaaðena ovaðiþvaa soyyaþhaapi naama balavaa puriso sammiçjiþá vaa baahá pasaareyya. pasaariþá vaa baahá sammiçjeyya, evameva kho siiþavane anþarahiþo gijjhakuute pabbaþe paaþurahosi. [PTS Page 376]

aþha kho aayasmaa soµo aparena samayena viriyasamaþá aðhitthaasi inðriyaanaçca samaþá pativijjhi. þaþþha ca nimiþþá aggahesi. aþha kho aayasmaa soµo eko vuupakattho appamaþþo aaþaapi pahiþaþþo viharanþo na cirasseva yassaþþhaaya kulapuþþaa sammaðeva agaarasmaa anagaariyá pabbajanþi, þaðanuþþará brahmacariyapariyosaaná ðittheva ðhamme sayá abhiççaa sacchikaþvaa upasampajja vihaasi " khiiµaa jaaþi, vusiþá brahmacariyá, kaþá karaµiiyá, naapará iþþhaþþaayaa"þi abbhaççaasi. aççaþaro ca panaayasmaa soµo arahaþá ahosi.

aþha kho aayasmaþo soµassa arahaþþappaþþassa eþaðahosi: "yannuunaahá yena bhagavaa þenupasañkameyyá, upasañkamiþvaa bhagavaþo sanþike aççá vyaakareyyanþi". aþha kho aayasmaa soµo yena bhagavaa þenupasañkami. upasañgamiþvaa bhagavanþá abhivaaðevaa ekamanþá nisiiði. ekamanþá nisinno kho aayasmaa soµo bhagavanþá eþaðavoca:

yo so bhanþe bhikkhuu arahá khiiµaasavo vusiþavaa kaþakaraµiiyo ohiþabhaaro anuppaþþasaðaþþho parikkhiiµabhavasáyojano sammaðaççaavimuþþo, so cha thaanaani aðhimuþþo hoþi: nekkhammaaðhimuþþo hoþi. pavivekaaðhimuþþo hoþi. abyaapajjhaaðhimuþþo hoþi. þaµhakkhayaaðhimuþþo hoþi. upaaðaanakkhayaaðhimuþþo hoþi. asammohaaðhimuþþo hoþi.

(1) siyaa kho pana bhanþe, iðhekaccassa aayasmaþo evamassa: "kevalá saððhaamaþþaká nuuna ayamaayasmaa nissaaya nekkhammaaðhimuþþo"þi. na kho paneþá bhanþe evá ðatthabbá. khiiµaasavo bhanþe bhikkhuu vusiþavaa. kaþakaraµiiyo, karaµiiyá aþþano asamanupassanþo kaþassavaa paþivayá, khayaa raagassa viþaraagaþþaa nekkhammaaðhimuþþo hoþi. khayaa ðosassa viiþaðosaþþaa nekkhammaaðhimuþþo hoþi, khayaa mohassa viiþamohaþþaa nekkhammaaðhimuþþo hoþi. [PTS Page 377]

1. aþisiþhilá viriya, machasá,

[BJT Page 156]

(2) siyaa kho pana bhanþe, iðhekaccassa aayasmaþo evamassa: "laabhasakkaarasiloká nuuna ayamaayasmaa nikaamayamaano pavivekaaðhi muþþo"þi. na kho paneþá bhanþe. evá ðatthabbá. khiiµaasavo bhanþe, bhikkhu vusiþavaa kaþakaraµiiyo, karaµiiyá aþþano asamanupassanþo kaþassa vaa paþicayá, khayaa raagassa viiþaraagaþþaa pavivekaaðhimuþþo hoþi, khayaa ðosassa viiþaðosaþþaa pavivekaaðhimuþþo hoþi, khayaa mohassa viiþamohaþþaa pavivekaaðhimuþþo hoþi.

(3) siyaa kho pana bhanþe, iðhekaccassa aayasmaþo evamassa: siilabbaþaparaamaasá nuuna ayamaayasmaa saaraþo paccaagacchanþo abyaapajjhaaðhimuþþo hoþi. na kho paneþá bhanþe, evá ðatthabbá. khiiµaasavo bhanþe, bhikkhuu vusiþavaa kaþakaraµiiyo, karaµiiyá aþþano asamanupassanþo kaþassa vaa paþicayá, khayaa raagassa viiþaraagaþþaa abyaapajjhaaðhimuþþo hoþi, khayaa ðosassa viiþaðosaþþaa, abyaapajjhaaðhimuþþo hoþi, khayaa mohassa viiþamohaþþaa abyaapajjhaaðhimuþþo hoþi.

(4) na kho paneþá bhanþe, evá ðatthabbá. bhiiµaasavo bhanþe, bhikkhuu vusiþavaa kaþakaraµiiyo, karaµiiyá aþþano asamanupassanþo kaþassa vaa paþicayá, khayaa raagassa viþaraagaþþaa þaµhakkhayaaðhimuþþo hoþi, khayaa ðosassa viiþaðosaþþaa þaµhakkhayaaðhimuþþo hoþi, khayaa mohassa viiþamohaþþaa þaµhakkhayaaðhimuþþo hoþi.

(5) na kho paneþá bhanþe, evá ðatthabbá. khiiµaasavo bhanþe, bhikkhuu vusiþavaa kaþakaraµiiyo, karaµiiyá aþþano asamanupassanþo kaþassa vaa paþicayá, khayaa raagassa viþaraagaþþaa upaaðaanakkhayaaðhimuþþo hoþi, khayaa ðosassa viiþaðosaþþaa upaaðaanakkhayaaðhimuþþo hoþi, khayaa mohassa viiþamohaþþaa upaaðaanakkhayaaðhimuþþo hoþi.

(6) na kho paneþá bhanþe, evá ðatthabbá. khiiµaasavo bhanþe, bhikkhu vusiþavaa kaþakaraµiiyo, karaµiiyá aþþano asamanupassanþo kaþassa vaa paþicayá, khayaa raagassa viiþaraagaþþaa asammohaaðhimuþþo hoþi, khayaa ðosassa viiþaðosaþþaa asammohaaðhimuþþo hoþi, khayaa mohassa viiþamohaþþaa asammohaaðhimuþþo hoþi.

evá sammaavimuþþaciþþassa, bhanþe, bhikkhuno bhuusaa cepi cakkhuviççeyyaa ruupaa cakkhussa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá. vayaçcassaanupassaþi. [PTS Page 378] bhuusaa cepi soþaviççeyyaa saððaa soþassa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá, vayaçcassaanupassaþi.

evá sammaavimuþþaciþþassa, bhanþe, bhikkhano bhuusaa cepi chakkhuuviççeyyaa ruupaa cakkhussa aapaaþhamaagacchanþaþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþáþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá. vayaçcassaanupassaþi. ghaanaviççeyyaa ganðhaa ghaanassa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá, vayaçcassaanupassaþi.

evá sammaavimuþþaciþþassa, bhanþe, bhikkhuno bhuusaa cepi cakkhuviççeyyaa ruupaa cakkhussa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá. vayaçcassaanupassaþi. jivhaaviççeyyaa rasaa jiivhaaya aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá, vayaçcassaanupassaþi.

evá sammaavimuþþaciþþassa, bhanþe, bhikkhuno bhuusaa cepi cakkhuviççeyyaa ruupaa cakkhussa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá. vayaçcassaanupassaþi. kaayaviççeyyaa photthabbaa kaayassa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá, vayaçcassaanupassaþi.

evá sammaavimuþþaciþþassa, bhanþe, bhikkhuno bhuusaa cepi cakkhuviççeyya ruupaa cakkhussa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá. vayaçcassaanupassaþi. manoviççeyyaa ðhammaa manassa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi, thiþá aaneçjappaþþá, vayaçcassaanupassaþi.

seyyaþhaapi bhanþe selo pabbaþo acchiððo asusiro ekaghano. aþha puraþþhimaaya cepi ðisaaya aagaccheyya bhuusaa vaaþavutthi neva þá sañkampeyya, na sampakampeyya, na sampaveðheyya, aþha pacchimaaya cepi ðisaaya aagaccheyya bhuusaa vaaþavutthi neva þá sañkampeyya, na sampakampeyya, na sampaveðheyya. aþha uþþaraaya cepi ðisaaya aagaccheyya bhuusaa vaaþavuttha neva þá sañkampeyya na sampakampeyya, na sampaveðheyya, aþha ðakkhiµaaya cepi ðisaaya aagacchayya bhuusaa vaaþavutthi neva þá sañkampeyya, na sampakampeyya, na sampaveðheyya.

[BJT Page. 158]

evameva kho bhanþe, evá sammaavimuþþaciþþassa bhikkhuno bhuusaa cepi cakkhuviççeyyaa ruupaa cakkhussa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi. amissiikaþamevassa ciþþá hoþi thiþá aaneçjappaþþá, vayá vayácassaanupassaþi. bhuusaa cepi soþaviççeyyaa saððaa soþassa apaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþaþá pariyaaðiyanþi. amissiikaþamevassa ciþþá hoþi thiþá aaneçjappaþþá, vayácassaanupassaþi.

bhusaa cepi ghaana viççeyyaa ganðhaa ghaanassa apaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi. amissiikaþamevassa ciþþá hoþi thiþá aaneçjappaþþá, vayácassaanupassaþi.

bhuusaa cepi jivhaaviççeyyaa rasaa jivhassa apaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi. amissiikaþamevassa ciþþá hoþi thiþá aneçjappaþþá, vayácassaanupassaþi.

bhuusaa cepi kaayaviççeyyaa potthabbaa kaayassa apaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi. amissiikaþamevassa ciþþá hoþi thiþá aaneçjappaþþá, vayácassaanupassaþi.

bhuusaa cepi manoviççeyyaa ðhammaa manassa aapaaþhamaagacchanþi, nevassa ciþþá pariyaaðiyanþi, amissiikaþamevassa ciþþá hoþi thiþá aaneçajappaþþá, vayá cassaanupassaþii, þi.

61. nekkhammá aðhimuþþassa pavivekaçca ceþaso
abyaapajjhaaðhimuþþassa upaaðaanakkhayassa ca.

62. þaµhakkhayaaðhimuþþassa asammohaçca ceþaso
ðisvaa aayaþanuppaaðá sammaaciþþá vimuccaþi.

63. þassa sammaavimuþþassa sanþaciþþassa bhikkhuno
kaþassa paþicayo naþþhi karaµiiyá na vijjaþi. [PTS Page 379]

64. selo yaþhaa ekaghano vaaþena na samiiraþi
evá ruupaa rasaa saððaa ganðhaa phassaa ca kevalaa.

65. itthaa ðhammaa anitthaa ca nappaveðhenþi þaaðino.
thiþá ciþþá vippamuþþá vayácassaanupassaþii, þi.

6. 2. 1. 2.

(phagaguµasuþþá)

(saavaþþhiniðaaná)

2. þena kho pana samayena aayasmaa egagaµo aabaaðhiko hoþi ðukkhiþo baaøhagilaano. aþha kho aayasmaa aananðo yena bhagavaa þenupasañkami, upasañkamiþvaa bhavanþá abhivaaðeþvaa ekamanþá nisiiði. ekamanþá nisinno kho aayasmaa

aananðo bhagavanþá eþaðavoca:

"aayasmaa bhanþe phagguµo aabaaðhiko ðukkhiþo baaøhagilaano, saaðhuu bhanþe bhagavaa yenaayasmaa phagguµo þenupasañkamaþu anukampá upaaðaayaa"þi. aðhivaasesi bhagavaa þuµhiibhaavena.

aþha kho bhagavaa saayanhasamayá paþisallaanaa vutthiþo yenaayasmaa phagguµo þenupasañkami. aððasaa kho aayasmaa phagguµo bhaganþá ðuuraþova aagacchanþá. ðisvaana maçcake samaçcosi1 aþha kho bhagavaa aayasmaná phagguµá eþaðavoca: alá phagguµa, maa þvá maçcake samaçcosi. sanþimaani aasanaani pure 2 paççaþþaani, þaþþhaahá nisiiðissaamiþi. nisiiði bhagavaa paççaþþe aasane. nisajja kho bhagavaa aayasmanþá phagguµá eþaðavoca:

"kacci þe phagguµa khamaniiyá, kacci yaapaniiyá kacci ðukkhaa3 veðanaa patikkamanþi no abhikkamanþi, patikkamosaaná paççaayaþi no abhikkamoþi.

1. samaðhosi machasá: samaçcopi. siimu syaa 2. parehi machasá. 3. kacci þe ðukkhaa machasá.

[BJT Page. 160]

na me bhanþe khamaniiyá, na yaapaniiyá, baaøhaa me ðukkhaa veðanaa abhikkamanþi no patikkamanþii, abhikkamosaaná paççaayaþi no patikkamoþi.

seyyaþhaapi bhanþe, balavaa puriso þiµhena sikharena muððhaaná1 abhimanþheyya2 evameva kho me bhanþe aðhimaþþaa vaaþaa [PTS Page 380] muððhaaná hananþi. na me bhanþe khamaniiyá, na yaapaniiyá, baaøhaa me ðukkhaa veðanaa abhikkamanþi, no patikkamanþi, abhikkamosaaná paççaayaþi no patikkamoþi.

seyyaþhaapi bhanþe balavaa puriso ðaøhena varaþþabanðhena3 siise siisavethaná ðaðeyya, evameva kho me bhanþe, aðhimaþþaa siise siisa veðanaa, na me bhanþe khamaµiiyá, na yaapaniiyá, baaøhaa me ðukkhaa veðanaa abhikkamanþi, no patikkamanþi, abhikkamosaaná paççaayaþi no patikkamoþi.

seyyaþhaapi bhanþe, ðakkho goghaaþako vaa goghaaþakanþevaasi vaa þiµhena govikanþanena kucchí parikanþeyya, evameva kho me bhanþe, aðhimaþþaa vaaþaa kucchí parikanþanþi. na me bhanþe khamaniiyá, na yaapaniiyá, baaøhaa me ðukkhaa veðanaa abhikkamanþi, no patikkamanþi, abhikkamosaaná paççaayaþi, no patikkamoþi.

seyyaþhaapi bhanþe, balavanþo purisaa ðubbalaþará purisá naanaa baahaasu gaheþvaa añgaarakaasuyaa sanþaapeyyú pariþaapeyyú. 4 evameva kho me bhanþe aðhimaþþo kaayasmí daaho. na me bhanþe, khamaniiyá, na yaapaniiyá, baaøhaa me ðukkhaa veðanaa abhikkamanþi, no patikkamanþi, abhikkamosaaná paççaayaþi, no patikkamoþi.

aþha kho bhagavaa aayasmanþá phagguµá ðhammiyaa kaþhaaya sanðasseþvaa samaaðapeþvaa samuþþejeþvaa sampaháseþvaa utthaayaasanaa pakkaami.

aþha kho aayasmaa phagguµo acirapakkanþassa bhagavaþo kaalamakaasi. þamhi cassa samaye maraµakaale inðriyaani vippasiiðísu.

aþha kho aayasmaa aananðo yena [PTS Page 381] bhagavaa þenupasañkami. upasañkamiþvaa bhagavanþá abhivaaðeþvaa ekamanþá nisiiði. ekamanþá nisinno kho aayasmaa aananðo bhagavanþá eþaðavoca: "aayasmaa bhanþe phagguµo acirapakkanþassa bhagavaþo kaalamakaasi. þamhi cassa samaye maraµakaale inðriyaani vippasiðísuuþi.

kí haananða phagguµassa bhikkhuno inðriyaani nappasiiðissanþi, phagguµassa aananða bhikkhuno paçcahi oramhaagiyehi saççojanehi ciþþá avimuþþá ahosi. þassa þá ðhammaðesaná suþvaa paçcahi oramhaagiyehi saççojanehi ciþþá vimuþþá.

1. muððhanii machasá: 2. abhimaþþeyya machasá, siimu. 3. varanþakkhaµadena machasá 4. sápariþaapeyyú machasá.

[BJT Page. 162]

chayime aananða aanisásaa kaalena ðhammasavaµe, kaalena aþþhuupaparikkhaaya. kaþame cha: (1) iðhaananða bhikkhuno paçcahi oramhaagiyehi saççojanehi ciþþá avimuþþá hoþi. so þamhi samaye maraµakaale labhaþi þaþhaagaþá ðassanaaya. þassa þaþhaagaþo ðhammá ðeseþi: aaðikalyaaµá majjhekalyaaµá pariyosaanakalyaaµá saaþþhá savyaçjaná kevalaparipuµµá parisuððhá, brahmacariyá pakaaseþi. þassa þá ðhammaðesaná suþvaa paçcahi oramhaagiyehi saççaajanehi ciþþá vimuccaþi. ayá aananða pathamo aanisáso kaalena ðhammasavaµe.

(2) puna ca pará aananða bhikkhuno paçcahi oramhaagiyehi saççojanehi ciþþá avimuþþá hoþi. so þamhi saye maraµakaalena heva kho labhaþi þaþhaagaþá ðassanaaya, api ca kho þaþhaagaþasaavaká labhaþi ðassanaaya. þassa þaþhaagaþasaavako ðhammá ðeseþi: aaðikalyaaµá majjhekalyaaµápariyosaanakalyaaµá saaþþhá savyaçjaná kevalaparipuµµá parisuððhá, brahmacariyá pakaaseþi. þassa þá ðhammaðená suþvaa paçcahi oramhaagiyehi sáyojanehi ciþþá vimuccaþi. ayá aananða ðuþiyo aanisáso kaalena ðhammasavaµe. (3) puna ca pará aananða bhikkhuno paçcahi [PTS Page 382] oramhaagiyehi sáyojanehi ciþþá avimuþþá hoþi. so þamhi samaye maraµakaale na heva kho labhaþi þaþhaagaþá ðassanaaya, napi þaþhaagaþasaavaká labhaþi ðassanaaya. api ca kho yaþhaasuþá yaþhaapariyaþþá ðhammá ceþasaa anuviþakkeþi, anuvicaareþi, manasaanupekkhaþi. þassa yaþhaasuþá yaþhaapariyaþþá ðhammá ceþasaa anuviþakkayaþo anuvicaarayaþo manasaanupekkhaþo paçcahi oramhaagiyehi sáyojanehi ciþþá vimuccaþi. ayá aananða þaþiyo aanisáso kaalena ðhammasavaµe kaalena aþþhuupaparikkhaaya.

(4) iðhaananða bhikkhuno paçcahi oramhaagiyehi sáyojanehi ciþþá vimuþþá hoþi, anuþþare ca kho upaðhisañkaye ciþþá avimuþþá hoþi. so þamhi samaye maraµakaale labhaþi þaþhaagaþá ðassanaaya, þassa þaþhaagaþo ðhamma1 ðeseþi: aaðikalyaaµá majjhekalyaaµá pariyosaanakalyaaµá saaþþhá savyaçjaná kevalaparipuµµá parisuððhá, brahmacariyá pakaaseþi. þassa þá ðhammaðesaná suþvaa anuþþare kho upaðhisañkaye ciþþá vimuccaþi. ayá aananða caþuþþho aanisáso kaalena ðhammasavaµe.

(5) puna ca pará aananða bhikkhuno paçcahi oramhaagiyehi sáyojanehi ciþþá vimuþþá hoþi. anuþþare ca kho upaðhisañkaye ciþþá avimuþþá hoþi so þamhi samayehi maraµakaale na heva kho labhaþi þaþhaagaþá ðassanaaya, api ca kho þaþhaagaþasaavaká labhaþi ðassanaaya. þassa þaþhaagaþa saavako ðhammá ðeseþi: aaðikalyaaµá majjhekalyaaµá pariyosaanakalyaaµá saaþþhá savyaçjaná kevalaparipuµµá parisuððhá brahmacariyá pakaaseþi þassa þá ðhammaðesaná suþvaa anuþþare upaðhisañkaye ciþþá vimuccaþi. ayá aananða paçcamo aanisáso kaalena ðhammasavaµe.

[BJT Page 164]

(6) puna ca pará aananða bhikkhuno paçcahi oramhaagiyehi sayojanehi [PTS Page 383] ciþþá vimuþþá hoþi. anuþþare ca kho upaðhisañkaye ciþþá avimuþþá hoþi. so þamhi samaye maraµakaale na heva kho labhaþi þaþhaagaþá ðassanaaya, napi þaþhaagaþasaavaká labhaþi ðassanaaya. api ca kho yaþhaasuþá yaþhaapariyaþþá ðhammá ceþasaa anuviþakkeþi anuvicaareþi manasaanupekkhaþi. þassa yaþhaasuþá yaþhaapariyaþþá ðhammá ceþasaa anuviþakkayaþo anuvicaarayaþo manasaanupekkhaþo anuþþare upaðhisañkhaye ciþþá vimuccaþii. ayá aananða chatto aanisáso kaalena ðhammasavaµe kaalena aþþhuupaparikkhaaya.

ime kho aananða cha aanisásaa kaalena ðhammasavaµe kaalena aþþhuupaparikkhaayaaþi.

6. 2. 1. 3.

(chaøaabhijaaþi suþþá)

3. eká samayá bhagavaa rajagahe viharaþi gijjhakuute pabbaþe. aþha kho aayasmaa aananðo yena bhagavaa þenupasañkami. upasañkamiþvaa bhagavanþá abhivaaðeþvaa ekamanþá nisiiði. ekamanþá nisinno kho aayasmaa aananðo bhagavanþá eþaðavoca:

puuraµena bhanþe kassapena chaøaabhijaaþiyo1 paççaþþaa: kaµhaabhijaaþi paççaþþaa, niilaabhijaaþi paççaþþaa, lohiþaabhijaaþi paççaþþaa, haliððaahijaaþi paççaþaþaa, sukkaabhijaaþi paççaþþaa, paramasukkaabhijaaþi paççaþþaa.

(1) þaþiraðá bhanþe puraµena kassapena kaµhaabhijaaþi paççaþþaa: orabhikaa suukarikaa saakuµikaa maagavikaa luððaa macchaghaaþakaa coraa coraghaaþakaa banðhanaagaarikaa, ye vaa panaççepi keci kuruurakammanþaa.

(2) þaþiraðá bhanþe puuraµena kassapena niilaabhijaaþi paççaþþaa: bhikkhuu kaµtakavuþþikaa, ye vaa panaççepi keci cammavaaðaa kiriyavaaðaa.

(3) þaþiraðá bhanþe puuraµena kassapena lohiþaabhijaaþi paççaþþaa: nigaµthaa 384 ekasaatakaa. (4) þaþiraðá bhanþe puuraµena kassapena haøiððaabhijaaþi paççaþþaa: gihii oðaaþavasanaa acelakasaavakaa.

(5) þaþiraðá bhanþe puuraµena kassapena suukkaabhijaaþi paççaþþaa: aajivakaa aajivikiniyo. 2

(6) þaþiraðá bhanþe puuraµena kassapena paramasukkaabhijaaþi paççaþþaa: nanðo vaccho kiso sañkicco makkhaligosaalo.

puuraµena bhanþe kassapena imaa chaøaabhijaaþiyo paççaþþaaþii.

kimpana aananða puuraµassa kassapassa sabbo loko eþaðabhanujaanaaþi imaa chaøaabhijaaþiyo paççaapeþunþii?

no heþá bhanþe.

1. chalabhijaaþiyo machasá, 2. aajivakiniyo machasá,

[BJT Page. 166]

seyyaþhaapi aananða puriso ðaøiððo assako anaaøhiyo, 1 þassa akaamakassa bilá olaggeyyú "iðá þe ambho purisa másá ca khaaðiþabbá mulaçca anuppaðaaþabbanþi".

evameva kho aananða puuraµena kassapena appatiççaaya eþesá samaµabraahmaµaaná imaa chaøaabhijaaþiyo paççaþþaa yaþhaa þá baalena avyaþþena akheþþaççunaa akusalena.

ahá kho panaananða chaøaabhijaaþiyo paççaapemi. þá suµaahi saaðhuká manasikarohi, bhaasissaamiþi.

"evá bhanþe, þi kho aayasmaa aananðo bhagavaþo paccassosi. "bhagavaa eþaðavoca: kaþamaa caananða chaøaabhijaaþiyo:

iðhaananða ekacco kaµhaabhijaaþiyo saano kaµhá ðhammaa abhijaayaþi. iðha panaananða ekacco kaµhaabhijaaþiyo samaano sukká ðhammá abhijaayaþi. iðha panaananða ekacco kaµhaabhijaaþiyo samaano akaµhá asukká nibbaaná abhijaayaþi. iðha panaananða ekacco [PTS Page 385] sukkaabhijaaþiyo saamaano kaµhá ðhammá abhijaayaþi. iðha panaananða ekacco sukkaabhijaaþiyo samaano sukká ðhammá abhijaayaþi. iðha panaananða ekacco sukkaabhijaaþiyo samaano akaµhá asukká nibbaaná abhijaayaþi.

(1) kaðhá caananða kaµhaabhijaaþiyo samaano kaµhá ðhammá abhijaayaþi: iðha panaananða ekacco niice kule paccaajaaþo hoþi caµdaala kule vaa nesaaðakule vaa veµakule vaa raþhakaarakale vaa pukkusa kule vaa, ðaøiððe appannapaanabhojane kasiravuþþike yaþþha kasirena ghaasacchaaðo labbhaþi. so ca hoþi ðubbaµµo ðuððasiko okotimako, bavhaabaaðho kaaµo vaa kuµii vaa khaçjo vaa pakkhahaþo vaa, na laabhii annassa paanassa vaþþhassa yaanassa maalaaganðhavilepanassa seyyaavasaþhapaðipeyyassa. so kaayena ðuccariþá caraþi. vaacaaya ðuccariþá caraþi. manasaa ðuccariþá caraþi. so kaayena ðuccariþá cariþvaa vaacaaya ðuccariþá cariþvaa kaayassa bheðaa parammaraµaa apaayá ðuggaþí vinipaaþá nirayá upapajjaþi. evá kho aananða kaµhaabhijaaþiyo samaano kaµhá ðhammá abhijaayaþi.

(2) kaþhá caananða kaµhaabhijaaþiyo samaano sukká ðhammá abhijaayaþi. iðhaananða ekacco niice kule paccaajaaþo hoþi. caµdaala kule vaa nesaaðakule vaa veµakule vaa raþhakaarakule vaa pukkusa kule vaa ðaøiððe appannapaanabhojane kasiravuþþike yaþþha kasirena ghaasacchaaðo labbhaþi, so ca hoþi ðubbaµµo ðubbaµµo ðuððasiko okotimako, bavhaabaaðho kaaµo vaa kuµii vaa khaçjo vaa pakkhahaþo vaa, na laabhii annassa paanassa vaþþhassa yaanassa maalaaganðhavilepanassa seyyaavasaþhapaðiipeyyassa. so kaayena sucariþá caraþi vaacaaya sucariþá caraþi. manasaa sucariþá caraþi. so kaayena sucariþá cariþvaa vaacaaya sucariþá cariþvaa manasaa sucariþá cariþvaa kaayassa bheðaa parammaraµaa sugaþí saggá loká upapajjaþi. evá kho aananða kaµhaabhijaaþiyo samaano sukká ðhammá abhijaayaþi.

1. anaaøhiko siimu,

[BJT Page. 168]

(3) kaþhá caananða kaµhaabhijaaþiyo samaano akaµhá asukká nibbaaná abhijaayaþi. iðhaananða ekacco niice kule paccaajaaþo hoþi caµdaalakule vaa nesaaðakule vaa veµakule vaa raþhakaarakule vaa pukkusa kule vaa, ðaøiððo appannapaanabhojane kasiravuþþike yaþþha kasirena ghaasacchaaðo labbhaþi. so ca hoþi ðubbaµµo ðuððasiko [PTS Page 386] okotimako bavhaabaaðho kaaµo vaa kuµii vaa khaçjo vaa pakkhabhaþo vaa. na laabhii annassa paanassa vaþþhassa yaanassa maalaaganðhavilepanassa seyyaavasaþhapaðipeyyassa. so kesamassá ohaareþvaa kaasaayaani vaþþhaani acchaaðeþvaa agaarasmaa anagaariyá pabbajaþi. so evá pabbajiþo samaano paçcaniivaraµe pahaaya ceþaso upakkilese paççaaya ðubbaliikaraµe, caþusu saþipatthaanesu suppaþitthiþaciþþo saþþabojjhañge yaþhaabhuuþá bhaaveþvaa akaµhá asukká nibbaaná abhijaayaþi. evá kho aananða kaµhaabhijaaþiyo samaano akaµhá asukká nibbaaná abhijaayaþi.

(4) kaþhaçcaananða sukkaabhijaaþiyo samaano kaµhá ðhammá abhijaayaþi: iðhaananða ekacco ucce kule paccaajaaþo hoþi: khaþþiyamahaa saarakule vaa braahmaµamahaasaarakule vaa gahapaþimahaasaarakule vaa addhe mahaððhane mahaabhoge pahuuþajaaþaruuparajaþe pahuuþaviþþuupakaraµe pahuuþaðhanaðhaççe. so ca hoþi abhiruupo ðassaniiyo paasaaðiko paramaaya vaµµapokkharaþaaya samannaagaþo, laabhii annassa paanassa vaþþhassa yaanassa maalaaganðhavilepanassa seyyaavasaþhapaðiipeyyassa. so kaayena ðuccariþá caraþi, vaacaaya ðuccariþá caraþi, manasaa ðuccariþá caraþi. so kaayena ðuccariþá cariþvaa vaacaaya ðuccariþá cariþvaa manasaa ðuccariþá cariþvaa kaayassa bheðaa parammaraµaa apaayá ðuggaþí viniipaaþá nirayá upapajjaþi. evá kho aananða sukkaabhijaaþiyo samaano kaµhá ðhammá abhijaayaþi.

(5) kaþhaçcaananða sukkaabhijaaþiyo samaano sukká ðhammá abhijaayaþi: iðhaananða ekacco puggalo ucce kule paccaajaaþo hoþi. khaþþiyamahaasaarakule vaa braahmaµamahaasaarakule vaa gahapaþimahaasaarakule vaa addhe mahaððhane mahaahoge pahuþajaaþaruuparajaþe pahuþaviþþupakaraµe pahuþaðhanaðhaççe. so ca hoþi abhiruupo ðassaniiyo paasaaðiko paramaaya vaµµapokkharaþaaya samannaagaþo, laabhii annassa paanassavaþþhassa yaanassa maalaaganðhavilepanassa yyovasaþhapaðiipeyyassa. so kaayena sucariþá caraþi, vaacaaya sucariþá caraþi, manasaa sucariþá caraþi. so kaayena sucariþá cariþvaa vacaaya sucariþá cariþvaa manasaa sucariþá cariþvaa kaayassa bheðaa parammaraµaa sugaþí saggá loká upapajjaþi. evá kho aananða suukkaabhijaaþiyo samaano sukká ðhammá abhijaayaþi.

(6) kaþhá caananða sukkaabhijaaþiyo samaano akaµhá asukká nibbaaná abhijaayaþi: [PTS Page 387] iðhaananða ekacco puggalo ucce kule paccaajaaþo hoþi: khaþþiiya mahaasaarakule vaa braahmaµamahaasaara kule vaa gahapaþimahaasaarakule vaa addhe mahaððhane mahaabhoge pahuuþajaaþaruuparajaþe pahuuþaviþþupakaraµe pahuuþaðhanaðhaççe. so ca hoþi abhiruupo ðassaniiyo paasaaðiko paramaaya vaµµapokkharaþaaya samannaagaþo, laabhii annassa paanassa vaþþhassa yaanassa maalaaganðhavilepanassa seyyaavasaþhapaðiipeyyassa. so kesamassú ohaareþvaa kaasaayaani vaþþhaani acchaaðeþvaa aagaarasmaa anagaariyá pabbajaþi. so evá pabbajiþo samaano paçcanivarane pahaaya ceþaso upakkilese paççaaya ðubbaliikaraµe, caþusu saþipattaanesu supaþitthiþaciþþo saþþabojjhañge yaþhaabhuuþá bhaaveþvaa akaµhá asukká nibbaaná abhijaayaþi. evá kho aananða sukkaabhijaaþiyo samaano akaµhá asukká nibbaaná abhijaayaþi.

imaa kho aananða chalaabhijaaþiyoþi.

[BJT Page 170]

6. 2. 1. 4

(aasavasuþþá)

(saavaþþhiniðaaná)

4. chahi bhikkhave ðhammehi samannaagaþo bhikkhu aahuneyyo hoþi paahuneyyo ðakkhiµeyyo açjalikaraµiiyo anuþþará puççakkheþþá lokassa. kaþamehi chahii?

iðha bhikkhave bhikkhuuno ye aasavaa sávaraa pahaaþabbaa, þe aasavaa sávarena pahiinaa honþi. ye aasavaa patisevanaa pahaaþabbaa, þe aasavaa patisevanaaya pahiinaa honþi. ye aasavaa aðhivaasanaa pahaaþabbaa, þe aasavaa aðhivaasanaaya pahiinaa honþi. ye aasavaa parivajjanaa pahaaþabbaa, þe aasavaa parivajjanaaya pahiinaa honþi. ye aasavaa vinoðanaa pahaaþabbaa, þe aasavaa vinoðanaaya pahiinaa honþi. ye aasavaa bhaavanaa pahaaþabbaa, þe aasavaa bhaavanaaya pahiinaa honþi.

(1) kaþame ca bhikkhave aasavaa sávaraa pahaaþabbaa ye sávarena pahiinaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso cakkhuunðriyasávarasávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave cakkhuunðriyasávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú [PTS Page 388] aasavaa vighaaþapariøaabhaa, cakkhuunðriyasávarasávuþassa1 viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkhaa yoniso soþinðriya sávara sávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave soþinðriya sávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa soþinðriya sávara1 sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkhaa yoniso soþinðriya sávara sávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave soþinðriya asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa, soþinðriya sávara1 sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkaa yonisoghaaninðriya sávara sávuþo viharaþi, yá hissa bhikkhave ghaaninðriya sávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa, ghaaninðriyasávara1 sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkaa yoniso jivahinðriya sávara sávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave jivahinðriya sávará asávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkhaa yoniso kaayinðriyasávara sávuþo viharaþi. yá bhissa bhikkhave kaayinðriyasávara asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa, kaayinðriyasávara sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkhaa yoniyomaninaðriyasávara sávuþo viharaþi. yá bhissa bhikkhave maninðriyasávaraasávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa, maninðriyasávara sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. yá hissa bhikkhave sávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa, sávará sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi.

ime vuccanþi bhikkhave aasavaa sávaraa pahaaþabbaa yesávarena pahiinaa honþi.

kaþame ca bhikkhave aasavaa sávaraa pahaaþabbaa ye sávarena pahiinaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso cakkhuunðriyasávarasávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave cakkhuunðriyasávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaabhaa, cakkhuunðriyasávarasávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkhaa yoniso ghaaninðriya sávara sávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave ghaaninðri sávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa ghaaninaðriya sávara1 sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi.

(2) kaþame ca bhikkhave aasavaa sávaraa pahaaþabbaa ye sávarena pahiinaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso cakkhuunðriyasávarasávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave cakkhuunðriyasávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaabhaa, cakkhuunðriyasávarasávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkhaa yoniso jivhinðriya sávara sávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave jivhinðriya sávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa jivhinðriya sávara1 sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi.

kaþame ca bhikkhave aasavaa sávaraa pahaaþabbaa ye sávarena pahiinaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso cakkhuunðriyasávarasávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave cakkhuunðriyasávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaabhaa, cakkhuunðriyasávarasávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkhaa yoniso kaayinðriyasávara sávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave kaayinðriyasávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa kaayinðriyasávara1 sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi.

kaþame ca bhikkhave aasavaa sávaraa pahaaþabbaa ye sávarena pahiinaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso cakkhuunðriyasávarasávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave cakkhuunðriyasávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaabhaa, cakkhuunðriyasávarasávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. patisañkhaa yoniso maninðriya sávara sávuþo viharaþi. yá hissa bhikkhave maniinðriya

sávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa maninðriya sávara sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. yá bhikkhave sávará asávuþassa viharaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa, þávará sávuþassa viharaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. ime vuccanþi bhikkhave aasavaa sávaraa pahaaþabbaa ye sávarena pahinaa honþi.

(2) kaþame ca bhikkhave aasavaa patisevanaa pahaaþabbaa ye patisevanaaya pahiinaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso ciivará patisevaþi: yaavaðeva siiþassa patighaaþaaya, uµhassa patighaaþaaya, dásamakasavaaþaaþapasirísapasamphassaaná2 patighaaþaaya, yaavaðeva hirikopina paticchaaðanaþþhá

1cakkhunðriya sávará machasá 2. sarisapasamphassaaná machasá.

[BJT Page 172]

patisañkhaa yoniso piµdapaaþá patisevaþi: neva ðavaaya, na maðaaya, na maµdanaaya, na vibhuusanaaya, yaavaðeva imassa kaayassa thiþiyaa yaapanaaya vihísuuparaþiyaa, brahmacariyaanuggahaaya. iþi puuraaµaçca veðaná patihañkhaami, nacaçca veðaná na uppaaðessaami. yaaþraava me bhavissaþi anavajjaþaa ca phaasuvihaaro caaþi.

patisañkaa yoniso senaasaná patisevaþi: yaavaðeva siiþassa patighaaþaaya, uµhassa patighaaþaaya, dásamakasavaaþaaþapasirísapasamphassaaná patighaaþaaya, yaavaðeva uþuparissaya vinoðaná patisallaanaaraamaþþhá

patisañkhaa yoniso gilaanapaccayabhesajjaparikkhaará patisevaþi: yaavaðeva uppannaaná veyyaabaaðhikaaná veðanaaná patighaaþaaya, abyaapajjhaparamaþaayaaþi. [PTS Page 389]

yá hissa bhikkhave appatisevaþo1 uppajjeyyú aasavaa vighaaþa pariøaahaa, patisevaþo2evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi.

ime vuccanþi bhikkhave aasavaa patisevanaa pahaaþabbaa ye patisevanaaya pahiinaa honþi,

(3) kaþameca bhikkhave aasavaa aðhivaasanaa pahaaþabbaa ye aðhivaasanaa pavinaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso khamo hoþi siiþassa uµhassa jighacchaaya pipaasaaya dásamakasavaaþaaþapasirísapasamphassaaná, ðuruþþaaná ðuraagaþaaná vacanapaþhaaná, uppannaaná saariirikaaná veðanaa ná ðukkhaaná þippaaná3kharaaná katukaaná asaaþaaná amanaapaaná, paaµaharaaná aðhivaasakajaaþiko hoþi. yá hissa bhikkhave anaðhivaasayaþo. uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa, aðhivaasayaþo4 evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. ime vuccanþi bhikkhave aasavaa aðhivaasanaa pahaaþabbaa ye aðhivaasanaaya5pahiinaa vonþii.

(4) kaþame ca bhikkhave aasavaa parivajjanaa pahaaþabbaa ye parivajjanaaya pahiinaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso caµdá haþþhí parivajjeþi. caµdá assá parivajjeþi. caµdá goµá parivajjeþi. caµdá kukkurá parivajjeþi ahí khaaµú kaµtakaaðhaaná6 sobbhá papaaþá canðaniká oligallá. yaþhaaruupe anaasane nisinná, yaþhaaruupe agocare caranþá, yaþhaaruupe paapake miþþe bhajanþá, viççuu sabrahmacaarii paapakesu thaanesu okappeyyú, so þá ceva anaasaná þá ca7 agocará þe ca paapake miþþe patisañkhaa yoniso parivajjeþi. yá hissa bhikkhave aparivajjayaþo uppajjayaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa, parivajjayaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. [PTS Page 390] ime vuccanþi bhikkhave aasavaa parivajjanaa pahaaþabba, ye parivajjanaaya pahiinaa honþi.

1. appatisevayaþo siimu 2. patisevayaþo siimu. 3. þibbaanámachasá

4. aðhivaasaþo machasá 5. aðhivaasanaa sabbanþha. 6. naµtakatthaaná majasá syaa kaµtakathaaná. 7. soþáca anaasaná machasá

[BJT Page. 174]

(5) kaþame ca bhikkhave aasavaa vinoðanaa pahaaþabbaa ye vinoðanaaya pahiiµaa honþi. iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso uppanná kaamaviþakká, naaðhivaaseþi, pajahaþi vinoðeþi byanþikaroþi anabhaavá gameþi. patisañkhaa yoniso uppanná byaapaaðaviþakká iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso uppanná vihísaavikká, naaðhivaaseþi, pajahaþi vinoðeþi byaanþikaroþi anabhaavá gameþi patisañkhaa yoniso uppanná byaapaaðaviþakká iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso uppannuppanne paapake akusale ðhamme naaðhivaaseþi pajahaþi vinoðeþi, byanþikaroþi, anabhaavá gameþi. yá hissa bhikkhave avinoðayaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa vinoðayaþo evása þe aasavaa vighaaþapariøaahaa na honþi. ime vuccanþi bhikkhave aasavaa vinoðanaa pahaaþabbaa ye vinoðanaaya pahiinaa vonþi.

(6) kaþame ca bhikkhave aasavaa bhaavanaaya pahaaþabrabaa ye baavanaaya pahiiµaa honþi: iðha bhikkhave bhikkhuu patisañkhaa yoniso saþisambojjhañghá bhaaveþi vivekanissiþá viraaganissiþá niroðhanissiþá vossaggaparinaamí. iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso sammavicayasambojjhañgá bhaaveþi vivekanissiþá viraaganissiþá niroðhanissiþá vossaggaparinaami. iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso viiriyasambojjhaañgá bhaaveþi vivekanissiþá viraaganissiþá niroðhanissiþá vossaggaparinaami. iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso piiþisambojjhañgá haaveþi vivekanissiþá viraaganissiþá niroðhanissiþá vossaggaparinaami. iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso passaððhisambojjhañgá bhaaveþi vivekanissiþá viraaganissiþá niroðhanissiþá vossaggaparinaamí. iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso samaaðhisambojjhañgá bhaaveþi vivekanissiþá viraaganissiþa1 niroðhanissiþá vossaggaparinaami. iðha bhikkhave bhikkhu patisañkhaa yoniso upekkhaasambojjhañgá bhaaveþi vivekanissiþá viraaganissiþá niroðhanissiþá vossaggaparinaamí. yá hissa bhikkhave abhaavayaþo uppajjeyyú aasavaa vighaaþapariøaahaa bhaavayaþo evása þe aasavaa vighaaþaparisaahaa na honþi. ime vuccanþi bhikkhave aasavaa bhaavanaa pahaaþabbaa ye bhaavanaaya pahiinaa honþi.

imehi pakhaa bhikkhave chahi ðhammehi samannaagaþo bhikkhu aahuneyyo hoþi paahuneyyo ðakkhiµeyyo açjalikaraµiiyo anuþþará puççakkheþþá lokassaaþi. [PTS Page 391]

6. 2. 1. 5

(ðaarukammika suþþá)

5. evá me suþá eká samayá bhagavaa naaðike viharaþi giçjakaavasaþhe. aþha kho ðaarukammiko gavapaþi yena bhagavaa þenupasañkami. upasañkamiþvaa bhagavanþá abhivaaðeþvaa ekamanþá nisiiði. ekamanþá nisinná kho ðaarukammiká gahapaþi bhagavaa eþaðavoca: api nu þe gahapaþi kule ðaaná ðiiyaþiiþi. ðiiyaþi me bhanþe kule ðaaná. þá ca kho ye þe bhikkhuu aaraççakaa piµdapaaþikaa pásukulikaa arahanþo vaa arahaþþa maggá vaa samaapannaa. þaþhaaruupesu me bhanþe bhikkhuusu ðaaná ðiiyaþiiþi

[BJT Page. 176]

ðujjaaná ko eþá gahapaþi þayaa gihinaa kaamabhoginaa puþþasamboðhasayanaa ajjhaavasanþena kaasikacanðaná paccanubhonþena maalaaganðhavilepaná ðhaarayanþena jaaþaruuparajaþá saaðiyanþena "ime vaa arahanþo, ime vaa arahanþamaggá samaapannaa"þi.

(1) aaraççako cepi gahapaþi bhikkhu hoþi uððhaþo unnalo capalo mukharo vikiµµavaaco mutthassaþi asampajaano asamaahiþo vibbhanþaciþþo paakaþinaðriyo, evá so þenañgena gaarayho. aaraççako1 cepi gahapaþi bhikkhu hoþi anuððhaþo anunnalo acapalo amukharo avikiµµavaaco upatthiþasaþi sampajaano, samaahiþo ekaggaciþþo sávuþinðriyo, evá so þenañgena paasáso.

2) gaamanþavihaarii cepi gahapaþi bhikkhu hoþi uððhaþo unnalo capalo mukharo vikiµµavaaco mutthassaþi asampajaano asamaahiþo vibhanþaciþþo paakaþinðriyo, evá so þenañgena gaarayho. gaamanþavihaariko1 cepi gahapaþi bhikkhu hoþi anuððhaþo anunnalo acapalo amukharo avikiµµavaaco upatthiþasaþi sampajaano, samaahiþo ekaggaciþþo sávuþinðriyo, evá so þenañgena paasáso.

(3) piµdapaaþiko cepi gahapaþi bhikkhu hoþi uððhaþo unnalo capalo mukharo vikiµµavaaco mutthassaþi asampajaano asamaahiþo vibhanþaciþþo paakaþinðriyo, evá so þenañgena gaarayho. piµdapaaþiko1 cepi gahapaþi bhikkhu hoþi anuððhaþo [PTS P 392] anunnalo acapalo amukharo avikiµµavaaco upatthiþasaþi sampajaano, samaahiþo ekaggaciþþo sávuþinðriyo, evá so þenañgena paasáso.

(4) nemanþaniko cepi gahapaþi bhikkhu hoþi uððhaþo unnalo capalo mukharo vikiµµavaaco mutthassaþi asampajaano asamaahiþo vibhanþaciþþo paakaþinðriyo, evá so þenañgena gaarayho. nemanþaniko1 cepi gahapaþi bhikkhu hoþi anuððhaþo anunnalo acapalo amukharo avikiµµavaaco upatthiþasaþi sampajaano, samaahiþo ekaggaciþþo sávuþinðriyo, evá so þenañgena paasáso.

(5) pásuukuuliko cepi gahapaþi bhikkhu hoþi uððhaþo unnalo capalo mukharo vikiµµavaaco mutthassaþi asampajaano asamaahiþo vibhanþaciþþo paakaþinðriyo, evá so þenañgena gaarayho. pásukuliko1 cepi gahapaþi bhikkhu hoþi anuððhaþo anunnalo acapalo amukharo avikiµµavaaco upatthiþasaþi sampajaano, samaahiþo ekaggaciþþo sávuþinðriyo, evá so þenañgena paasáso.

(6) gahapaþi ciivaraðharo cepi gahapaþi bhikkhu hoþi uððhaþo unnalo capalo mukharo vikiµµavaaco mutthassaþi asampajaano asamaahiþo vibhanþaciþþo paakaþinðriyo, evá so þenañgena gaarayho. gahapaþi ciivaraðharo1 cepi gahapaþi bhikkhu hoþi anuððhaþo anunnalo acapalo amukharo avikiµµavaaco upatthiþasaþi2 sampajaano, samaahiþo ekaggaciþþo sávuþinðriyo, evá so þenañgena paasáso.

iñgha þvá gahapaþi sañghe ðaaná ðehi. sañghe þe ðaaná ðaðaþo ciþþá pasiiðissaþi. so þvá pasannaciþþo kaayassa heðaa parammaraµaasugaþi. saggá loká upapajjissasiiþi.

esaahá bhanþe ajjaþagge sañghe ðaaná ðassaamiþi.

1. aaraççiko machasá 2. upathiþassaþi machasá

[BJT Page. 178]

6. 2. 1. 6

(haþþhisaaripuþþa suþþá)

6. evá me suþá eká samayá bhagavaa baaraaµasiyá viharaþi isipaþane migaðaaye. þena kho pana samayena sambahulaa þheraa bhikkhu pacchaabhaþþá piµdapaaþapatikkanþaa maµdalamaale sannisinnaa sannipaþiþaa abhiðhammakaþhá kaþhenþi.

þaþrasuðá aayasmaa ciþþo haþþhisaaripuþþo þheraaná bhikkhuuná abhiðhammakaþhá kaþhenþaaná anþaranþaraa kaþhá opaaþeþi. aþha khe aayasmaa mahaakotthiþo aayasmanþá ciþþá haþþhisaaripuþþá eþaðavoca: "maa aayasmaa ciþþo haþþhisaaripuþþo þheraaná bhikkhuuná abhiðhammakaþhá kaþhenþaaná anþaranþaraa [PTS Page 393] kaþhá opaaþesi. kaþhaapariyosaaná1 aayasmaa ciþþo aagameþuuþi.

evá vuþþe aayasmaþo ciþþassa haþþhisaaripuþþassa sahaayakaa bhikkhuu aayasmanþá mahaakotthiþá eþaðavocú: "maa aayasmaa mahaakotthiþo aayasmanþá ciþþá haþþhisaaripuþþá apasaaðesi. paµdiþo aayasmaa ciþþo haþþhisaaripuþþo. pahoþi caayasmaa ciþþo haþþhisaaripuþþo þheraaná bhikkhuuná abhiðhammakaþhá kaþheþú"þi.

ðujjaaná kho eþá aavuso parassa ceþopariyaayá ajaananþehi.

(1) iðhaavuso ekacco puggalo þaavaðeva soraþasoraþo2 hoþi, nivaaþanivaaþo, hoþi, upanþupasanþo hoþi yaava saþþhaará upanissaaya viharaþi aççaþará vaa garutthaaniiyá sabrahmacaarí. yaþo ca kho so capakassaþeva saþþhaaraa, vapakassaþi garutthaaniiyehi sabrahmacaarihi. so sásattho viharaþi bhikkhuuhii bhikkhuuniihi upaasakehi upaasikaahii raajuhi3 raapamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuðásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþii.

seyyaþhaapi aavuso goµo kitthaaðo ðaamena vaa baððho vajevaa oruððho, yo nu kho aavuso evá vaðeyya: "na ðaanaaya goµo kitthaaðo punaðeva kitthá oþarissaþii"þi sammaa nu kho so aavuso vaðamaano vaðeyyaaþii? no hiðá aavuso, thaaná heþá aavuso vijjaþi yá so goµo kitthaaðo ðaamá vaa cheþvaa vajá vaa bhinðiþvaa punaðeva kitthá oþareyyaaþi. evameva kho aavuso iðhekacco [PTS Page 394] puggalo þaavaðeva soraþasoraþo honi þivaaþanivaaþo hoþi upasanþupasanþo hoþi yaava saþþhaará upanissaaya viharaþi aççaþará vaa garutthaaniyá sabrahmacaarí. yaþo ca kho so capakassaþeva saþþhaaraa, capakassaþi garutthaniiyehi sabrahmacaariihii. so sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahii raajuuhi raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi.

1. yaava kaþhaapariyosaaná machasá 2. suraþasuuraþo kaþþhaci. 3. raçço machasá

[BJT Page. 180]

(2) iðha panaavuso ekaccaa puggalo vivicceva kaamehi vivicceva akusalehi ðhammehi saviþakká savicaará piiþisukhá pathamaa jhaaná upasampajja viharaþi. solaabhimhi pathamassaaþi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahii raajuhii raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi

seyyaþhaapi aavuso caaþummahaapaþhe1 phullapuusiþako ðevo vassanþo rajá anþaraðhaapeyya, cikkhallá paaþukareyya, yo nu kho aavuso evá vaðeyya: "naðaanaamusmí caaþummahaapaþhe punaðeva rajo paaþu bhavissaþii"þi. sammaa nu kho so aavuso vaðamaano vaðeyyaaþi. no hiðá aavuso. thaaná heþá aavuso vijjaþi yá amusmí caaþummahaapaþhe manussaa vaa aþikkameyyú, gopasu vaa aþikkameyyú, vaaþaaþapo vaa snehagaþá pariyaaðiyeyya. aþha punaðeva rajo paaþubhaveyyaaþi. evameva kho aavuso iðhekacco puggalo vivicceva kaamehi vivicca akusalehi ðhammehi saviþakká savicaará vivekajá piiþisukhá pathamajjhaaná upasampajja viharaþi. so ðhammehi saviþakká savicaará piiþisukhá pathamá jhaaná upasamapajja viharaþi. so laabhiimhi pathamassa jhaanassaaþi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahi raajuuhi raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi. puggalo þaavaðeva soraþasoraþo hoþi nivaaþanivaaþo hoþi upasanþupasanþo hoþi yaava saþþhaará upanissaaya viharaþi aççaþará vaa garutthaaniiyá sabrahmacaarí. yaþo ca kho so vapakassaþeva saþþhaaraa, vapakassaþi garutthaniiyehi sabrahmacaariihi. so sásattho viharaþi bhikkhuuhibhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahi raajuhii raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi. [PTS Page 395]

(3) iðha panaavuso ekacco puggalo viþakkavicaaraaná vuupasamaa ajjhaþþá sampasaaðaná ceþaso ekoðibhaavá aviþakká avicaará vivekajá piiþisukhá ðuþiyá jhaaná upasampajja viharaþi. so laabhiimhi ðuþiyassa jhaanassaaþi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahi raajuuhi raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþiyaasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi.

seyyaþhaapi aavuso gaamassa vaa nigamassa vaa aviðuure mahanþá þaøaaká, þaþþha phullaphusiþako ðevo vassanþo sippisambukampi sakkharakathalampi anþaraðhaapeyya, yo nu kho aavuso evá vaðeyya: naðaanaamusmí þaøaake punaðeva sippisambukaa vaa sakkharakathalaa vaa paaþubhavissanþiiþi. sammaa nu kho so aavuso vaðamaano vaðeyyaaþi. no hiðá aavuso. thaaná heþá aavuso vijjaþi yá amusmí þaøaake manussaa vaa piveyyú, gopasu vaa piveyyú, vaaþaaþapo vaa snehagaþá pariyaaðiyeyya, aþha punaðeva sippisambukaapi sakkharakathalaapi paaþubhaveyyunþi. evameva kho aavuso iðekacco puggalo viþakkavicaaraaná vuupasamaa ajjhaþþá sampasaaðaná ceþaso ekoðibhaavá aviþakká avicaará samaaðhijá piiþisukhá ðuþiyá jhaaná upasampajja viharaþi. so laabhimhi ðuþiyassa jhaanassaaþi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahii raajuuhi raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþasasa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi.

(4) iðha panaavuso ekacco puggalo piiþiyaa ca viraagaa upekkhako ca viharaþi saþo ca sampajaano, sukhaçca kaayena patisáveðeþi, yá þá ariyaa aacikkhanþi upekkhako saþimaa sukhavihaariiþi þaþiyá jhaaná upasampajja viharaþi, so laabhiimhi þaþiyassa jhaanassaaþi sásattho viharaþi bhikkhuuhii bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahii raajuuhi raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþasasa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi.

seyyaþhaapi aavuso purisá paµiiþabhojaná bhuþþaaví [PTS Page 396] aabhiðosiyá3 bhojaná nacchaaðeyya, yo nu ko aavuso evá vaðeyya "naðaanaamú purisá punaðeva bhojaná chaaðessaþi"þi. sammaa nu kho so aavuso vaðamaano vaðeyyaaþi. no hiðá aavuso, "thaaná heþá aavuso vijjaþi amú haavuso purisá paµiiþabhojaná bhuþþaaví yaavassa saa ojaa kaaye thassaþi þaava na aççá bhojaná chaaðessaþi. yaþo ca khvassa saa ojaa anþaraðhaayissaþi. aþha punaðeva þá bhojaná chaaðeyyaaþi. evameva kho aavuso iðhekacco puggalo piiþiyaa ca viraagaa upekkhako ca viharaþi saþo ca sampajaano, sukhaçca kaayena patisáveðeþi, yá þá ariyaa aacikkhanþi upekkhako saþimaa sukhavihaariiþi, þaþiyá jhaaná upasampajja viharaþi. so "laabhiimhi þaþiyassa jhaanassaa"þi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahi raajuuhi raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi.

[BJT Page 182]

(5) iðha panaavuso ekacco puggalo sukhassa ca pahaanaa ðukkhassa ca pahaanaa pubbeva somanassaðomanassaaná aþþhañgamaa aðukkhá asukhá upekkhaasaþipaarisuððhí caþuþþhá jhaaná upasampajja viharaþi. so "laabhiimhi caþuþþhassa jhaanassaa"þi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahi raajuuhi3 raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi.

seyyaþaapi aavuso pabbaþasañkhepe uðakarahaðo nivaaþo vigaþauumako, yo nu kho aavuso evá vaðeyya, naðaanamusmí uðakarahaðe punaðeva uumii paaþubhavissaþiiþi. sammaa nu kho so aavuso vaðamaano vaðeyyaaþi. no hiðá aavuso. thaaná heþá aavuso vijjaþi yaa puraþþhimaaya ðisaaya aagaccheyya bhusaa vaaþavutthi saa þasmí uðakarahaðe uumí janeyya, yaa pacchimaaya ðisaaya aagaccheyya bhusaa vaaþavutthi saa þasmí uðakarahaðe uumí janeyya, yaa uþþraaya ðisaaya aagaccheyya bhusaa vaaþavutthi saa þasmí uðakarahaðe uumí janeyya, yaa ðakkhiµaaya ðisaaya aagaccheyya bhusaa vaaþavutthi saa þasmí uðakarahaðe uumí janeyyaaþi. evameva kho aavuso iðhekacco puggalo sukhassa ca pahaanaa ðukkhassa ca pahaanaa so pubbeva somanassaðomanassaaná aþþhañgamaa aðukkhá asukhá upekkhaasaþipaarisuððhí caþuþþhá jhaaná upasampajja viharaþi. so "laabhiimhi caþuþþhassa jhaanassaa"þi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahi raajuuhi3 raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi. þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi.

(6) iðha panaavuso ekacco puggalo sabbanimiþþaaná amanasikaaraa animiþþá ceþo samaaðhí upasampajja viharaþi, so "laabhiimhi animiþþassa ceþosamaaðhissaa"þi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahii raajuhi1 raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiya saavakehi, þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásiþena2 ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi.

seyyaþhaapi aavuso raajaa vaa raajamahaamaþþo vaa caþurañginiyaa senaaya aððhaanamaggapatipanno aççaþarasmí vanasaµde ekaraþþivaasá upagaccheyya, þaþþha3 haþþhisaððena assasaððena raþhasaððena paþþisaððena bheripaµavasañkhaþiµavaninnaaðasaððena ciriliyasaððo anþaraðhaayeyya, yo nu kho aavuso evá vaðeyya: "naðaanamusmí vanasaµde punaðeva ciriliyasaððo4 paaþubhavissaþiiþi. sammaa nu kho [PTS Page 398] so aavuso vaðamaano vaðeyyaaþi. no hiðá aavuso. thaaná heþá aavuso vijjaþi yá so rajaa vaa raajamahaamaþþo vaa þamhaa vanasaµdaa pakkameyya, aþha punaðeva ciiriliyasaððo4 paaþubhaveyyaaþi. evameva kho aavuso iðhekacco puggalo sabbanamiþþaaná amanasikaaraa animiþþá ceþosamaaðhí upasampajja viharaþi. so "laabhiimhi animiþþassa ceþosamaaðhissaa"þi sásattho viharaþi bhikkhuuhi bhikkhuniihi upaasakehi upaasikaahi raajuuhi raajamahaamaþþehi þiþþhiyehi þiþþhiyasaavakehi, þassa sásatthassa vissatthassa paakaþassa bhassamanuyuþþassa viharaþo raago ciþþá anuððháseþi. so raagaanuððhásiþena ciþþena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþaþi, þi.

1. raçço machasá. 2 raagaanuððhásena siimu. 3. þaþra machasá. 4. carika saððo machasá, cirilikaasaððo siimu.

[BJT Page. 184]

aþha kho aayasmaa ciþþo haþþhisaaripuþþo aparena samayena sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþi1. aþha kho ciþþassa haþþhisaaripuþþassa sahaayakaa bhikkhuu yenaayasmaa kotthiþo þenupasañkamísu. upasañkamiþvaa aayasmanþá mahaakotthiþá eþaðavocú: kinnu kho aayasmaþaa mahaa kotthiþena ciþþo haþþhisaaripuþþo ceþasaa ceþo paricca viðiþo imaasá ca imaasá ca vihaarasamaapaþþiiná ciþþo haþþhisaaripuþþo laabhii, aþha ca pana sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþissaþiiþi. uðaahu ðevaþaa eþamaþþhá aarocesú ciþþo bhanþe haþþhisaaripuþþo imaasaçca imaasaçca vihaarasamaasamaapaþþiiná laabhii, aþha ca pana sikkhaa paccakkhaaya hiinaayaavaþþissaþii, þi.

ceþasaa ceþo paricca viðiþo me aavuso ciþþo haþþhisaari puþþo imaasaçca imaasaçca vihaarasamaapaþþiiná laabhii, aþha ca pana sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþissaþii, þi. ðevaþaapi me eþamaþþhá aarocesú "ciþþo bhanþe haþþhisaaripuþþo imaasaçca imaasaçca vihaarasamaapaþþiinálaahii, aþha ca pana sikkhápaccakkhaaya hiinaayaavaþþissaþii"þi.

aþha ko ciþþassa haþþhisaaripuþþassa sahaayaka bhikkhuu yena bhagavaa þenupasañkamísu. upasañkamiþvaa bhagavanþá abhivaaðeþvaa [PTS Page 399] ekamanþá nisiiðísu. eþamanþá nisinnaa kho þe bhikkhu bhagavanþá eþaðavocú: ciþþo bhanþe haþþhisaaripuþþo imaasaçca imaasaçca vihaarasamaapaþþiiná laabhii, aþha ca pana sikkhá paccakkhaaya hiinaayaavaþþo, þi.

na bhikkhave ciþþo cirá sarissaþi nekkhammassaa, þi.

aþha ko ciþþo haþþhisaaripuþþo na viharasseva kesamassú ohaareþvaa kaasaayaani vaþþhaani acchaaðeþvaa agaarasmaa anagaariyá pabbaji. aþha ko aayasmaa ciþþo haþþhisaaripuþþo eko vupakattho appamaþþo aaþaapi pahiþaþþo viharanþo na cirasseva yassaþþhaaya kulapuþþaa sammaðeva agaarasmaa anagaariyá pabbajanþi, þaðanuþþará brahmacariyapariyosaaná ðittheva ðhamme sayá abhiççaa sacchikaþvaa upasampajja vihaasi. khiiµaa jaaþi, vusiþá brahmacariyá, kaþá karaµiiyá, naapará iþþhaþþaayaa, þi abbhaççaasi. aççaþaro ca panaayasmaa ciþþo haþþhisaaripuþþo arahaþá ahosii, þi.

[BJT Page 186.]

6. 2. 1. 7.

(majjhesuþþá)

7. evá me suþá eká samayá bhagavaa baaraaµasiyá viharaþi isipaþane migaðaaye. þena kho pana samayena sambahulaaná þheraaná bhikkhuuná pacchaahaþþá piµdapaaþapatikkanþaana maµadalamaale sannisinnaaná sannipaþiþaaná ayamanþaraa kaþhaa uðapaaði: "vuþþamaðá aavuso bhagavaþaa paaraayane meþþeyyapaçhe:

"so1 ubhanþe viðiþvaana2 majjhe manþaa na lippaþi3

þá bruumi mavaapurisoþi so, ðha sibbanimaccagaa"

kaþamo nu kho aavuso eko anþo kaþamo ðuþiyo anþo, kí majjhe, kaa sibbaniiþi.

(1) evá vuþþe aççaþaro bikku þhere bhikkhuu eþaðavoca: "phasso kho aavuso eko anþo, phassasamuðayo ðuþiyo [PTS Page 400] anþo, phassaniroðho majjhe, þaµhaa sibbanii. þaµhaa hi ná sibbaþi þassa þasseva bhavassa abhinibbaþþiyaa. eþþaavaþaa kho aavuso bhikkhu abhiççeyyá abhijaanaaþi, pariççeyyá parijaanaaþi. abhiççeyyá abhijaananþo pariççeyyá parijaananþo ðittheva ðamme ðukkhassa anþakaro hoþii, þi.

(2) evá vuþþe aççaþaro bhikkhu þhere bhikkhuu eþaðavoca: "aþiiþá kho aavuso eko anþo, anaagaþá ðuþiyo anþo, paccuppanná majjhe, þaµhaa sibbanii. þaµhaa hi ná sibbaþi þassa þasseva bhavassa abhinibbaþþiyaa. eþþaavaþaa kho aavuso bikkhu abhiççeyyá abhijaanaaþi pariççeyyá parijaanaaþi, abhiççeyyá abhijaananþo pariççeyyá parijaananþo ðittheva ðhamme ðukkhassanþakaro voþii"þi.

(3) evá vuþþe aççaþaro bhikkhuu þhere bikkhuu eþaðavoca: "sukhaa kho aavuso veðanaa eko anþo, ðukkhaa veðanaa ðuþiyo anþo, aðukkhamasukhaa veðanaa majjhe, þaµhaa sibbanii. þaµhaa hi ná sibbaþi þassa þasseva bavassa abhinibbaþþiyaa. eþþaavaþaa ko aavuso bhikkhu abhiççeyyá abhijaanaaþi pariççeyyá parijaanaaþi, ðittheva ðhamme ðukkhassa anþakaro hoþii"þi.

(4) evá vuþþe aççaþaro bhikkhu þhere bhikkhuu eþaðavoca: "naamá kho aavuso eko anþo, ruupá ðuþiyo anþo, viççaaµá majjhe, þaµhaa sibbanii. þassa þasseva bhavassa abhinibbaþþiyaa. eþþaavaþaa kho aavuso bhikkhu abhiççeyyá abhijaanaaþi pariççeyyá parijaanaaþi, abhiççeyyá abhijaananþo pariççeyyá parijaananþo ðittheva ðhamme ðukkhassa anþakaro hoþi"þi.

1. yo simu. machasá 2 ubhanþamabhiççaaya suþþanipaaþapaaøi, yo ubho anþe viðiþvaana machasá [PTS] 3. limpaþi machasá, syaa

[BJT Page. 188]

(5) evá vuþþe aççaþaro bhikkha) þhere bikku eþavoca: "cha kho aavuso ajjhaþþikaani aayaþanaani eko anþo, baahiraani aayaþanaani ðuþiyo anþo, viççaaµá majjhe, þaµhaa sibbanii. þaµhaa hi ná sibbaþi þassa þasseva bhavassa abhinibbaþþiyaa. eþþaavaþaa kho aavuso bhikkhuu [PTS Page 401] abhiççeyyá abhijaanaaþi pariççeyá parijaanaaþi, abhiççeyyá abhijaananþo pariççeyyá parijaananþo ðittheva ðhamme ðukkhassa anþakaro hoþi"þi.

(6) evá vuþþe aççaþaro bhikkhu þhere bhikkhuu eþaðavoca: "sakkaayo kho aavuso eko anþo, sakkaayasamuðayo ðuþiyo anþo, sakkaayaniroðho majjhe, þaµhaa sibbanii. þaµhaa hi ná sibbaþi þassa þasseva bhavassa abhinibbaþþiyaa. eþþaavaþaa kho aavuso bhikkhu abhiççeyyá abhijaanaaþi, pariççeyyá parijaanaaþi. abhiççeyyá abhijaananþo pariççeyyá parijaananþo ðittheva ðamme ðukkhassa anþakaro hoþii"þi.

evá vuþþe aççaþaro bhikkhu þhere bhikkhuu eþaðavoca: "byaakaþá kho aavuso amhehi sabbeheva yaþhaasaká patihaaná. aayaamaavuso, yena bhagavaa þenupasañkamissaama, upasañkamiþvaa bhagavaþo eþamaþþhá aarocessaama, yaþhaa no bhagavaa vyaakarissaþi, þaþhaa ná ðhaaressaamaa"þi. evamaavuso, þi kho þheraa bhikkhuu þassa bhikkhuno paccassosú.

aþha kho þheraa bhikkhuu yena bhagavaa þenupasañkamísu, upasañkamiþvaa bhagavanþá abhivaaðeþvaa ekamanþá nisiiðísu, ekamanþá nisinnaa kho þheraa bhikkhuu yaavaþako ahosi sabbeheva saððhí kaþhaasallaapo, þá sabbá bhagavaþo aarocesú: kassa nu kho bhanþe suhaasiþa, nþi.

sabbesá vo bhikkhave subhaasiþá pariyaayena, api ca yá mayaa sanðhaaya bhaasiþá paaraayane meþþayyapaçhe:

"so1 ubhanþe viðiþvaana2 majjhe manþaa na lippaþi, 3 þá bruumi mahaa purisoþi so, ðha sibbanimaccagaa"þi þá suµaaþha saaðhuká manasikaroþha, bhaasissaamiþi.

evá bhanþeþi kho þe bhikkhuu bhagavaþo paccassosú, bhagavaa eþaða voca:

phasso kho bhikkhave eko [PTS Page 402] anþo, phassasamuðayo ðuþiyo anþo. phassaniroðho majjhe. þaµhaa sibbanii. þaµhaa hi ná sibbaþi þassa þasseva bhavassa abhinibbaþþiyaa. eþþaavaþaa kho bhikkhave bhikkhu abhiççeyyá abhijaanaaþi, pariççeyyá parijaanaaþi. abhiççeyyá abhijaananþo pariççeyyá parijaananþo ðittheva ðhamme ðukkhassa anþakaro hoþii, þi.

1. yo simu machasá syaa 2. ubhanþa mahiççaaya suþþanipaaþapaaøi. yo ubho anþe viðiþvaa machasá, [PTS] 3. limpaþi machasa syaa

[BJT Page 190.]

6. 2. 1. 8.

(purisinðriyaçaana suþþá)

8. evá me suþá eká samayá bhagavaa kosalesu caariká varamaano mavaþaa bikkhuusañghena saððhí yena ðaµdakappaká naama kosalaaná nigamo þaðavasari. aþha kho bhagavaa maggaa okkamma aççaþarasmí rukkhamuule paççaþþe aasane nisiiði. þe ca bhikkhuu ðaµdakappaká pavisísu aavasaþhá pariyesiþú

aþha kho aayasmaa aananðo sambahulehi bhikkhuuhi saððhí yena aciravaþii. naðii þenupasañkami gaþþaani parisiçciþú. aciravaþiyaa naðiyaa gaþþaani parisiçciþvaa paccuþþariþvaa ekaciivaro atthaasi gaþþaani pubbaapayamaano.

aþha kho aççaþaro bhikkuu yanaayasmaa aananðo þenupasañkami. upañkamiþvaa aayasmanþá aananðá eþaðavoca:

"kí nu ko aavuso aananða sabbá ceþaso samannaahariþvaa nu kho ðevaðaþþo bhagavaþaa byaakaþo "aapaayiko ðevaðaþþo nerayiko kappattho aþekiccho"þi, uðaahu kenaciðeva pariyaayenaa"þi.

"evá kho paneþá aavuso bhagavaþaa byaakaþa, nþi.

aþha ko aayasmaa aananðo yena bhagavaa þenupasañkami. upasañkamiþvaa bhagavanþá abhivaaðeþvaa ekamanþá nisiiði. ekamanþá nisinno kho aayasmaa aananðo bhagavanþá eþaðavoca:

iðhaahá bhanþe sambahulehi bhikkhuuhii saððhí yena aciravaþii naðii þenupasañkamí gaþþaani parisiçciþú. aciravaþiyaa naðiyaa gaþþaani parisiçciþvaa paccuþþariþvaa ekacivaro atthaasí gaþþaani [PTS Page 403] pubbaapayamaano. aþha kho bhanþe aççaþaro bhikkhuu yenaahá þenupasañkami. upasañkamiþvaa má eþaðavoca:

"kí nu kho aavuso aananða sabbá ceþaso samannaahariþvaa nu kho ðevaðaþþo bhagavaþaa byaakaþo "apaayiko ðevaðaþþo nerayiko kappattho aþekiccho, þi, uðaahu kenaciðeva pariyaayenaa"þi. evá vuþþe ahá bhanþe þá bhikkhu eþaðavocá: "evá ko paneþá aavuso bhagavaþaa byaakaþa"nþi.

[BJT Page. 192]

so vaa kho aananða bhikkhu navo bhavissaþi acirapabbajiþo, þhero vaa pana baalo abyaþþo. kaþhá hi naama yá mayaa ekásena byaakaþá, þaþþha ðvejjhá aapajjissaþi? naahá aananða aççá ekapuggalampi samanupassaami, yo evá mayaa sabbá ceþaso samannaahariþvaa byaakaþo yaþhayiðá ðevaðaþþo. yaavakiivaçcaahá aananða ðevaðaþþassa vaalaggakotiniþþuððanamaþþampi sukká ðhammá aððasá, neva þaavaahá ðevaðaþþá byaakaasí" aapaayiko ðevaðaþþo nerayiko kappattho aþekiccho, þi. yaþo ca ko ahá aananða ðevaðaþþassa vaalaggakotiniþþuððanamaþþampi sukká ðammá na aððasá, aþhaahá ðevaðaþþá vyaakaasí "aapaayiko ðevaðaþþo nerayiko kappattho aþekiccho, þi. yaþo ca kho ahá aananða ðevaðaþþassa vaalaggakoti niþþuððanamaþþampi sukká ðhammá na aððasá, aþhaahá ðevaðaþþá vyaakaasí "aapaayiko ðevaðaþþo nerayiko kappattho aþekiccho, þi.

seyyaþhaapi aananða guþhakuupo saaðhikaporiso puuro guþhassa samaþiþþiko, þaþþha puriso sasiisako nimuggo assa, þassa koviðeva puriso uppajjeyya aþþhakaamo hiþakaamo yogakkhemakaamo þamhaa guþhakuupaa uððhariþukaamo. so þá guuþhakuupá samanþaa anuparigaccha nþo na passeyya þassa purisassa vaalaggakoti niþþuððanamaþþampi guþhena amakkhiþá [PTS Page 404] yaþþheþá gaheþvaa uððhareyya. evameva kho ahá aananða yaþo ðevaðaþþassa vaalaggakotiniþþuððanamaþþampi sukká ðhammá na aððasá, aþhaahá ðevaðaþþá byaakaasí "aapaayiko ðevaðaþþo nerayiko kappattho aþekiccho"þi.

sace þumhe aananða suµeyyaaþha þaþhaagaþassa purisinaðriyaçaaµaani vibhajanþassaaþi. eþassa bhagavaa kaalo, eþassa sugaþa kaalo, yá bhagavaa purisinðriyaçaaµaani vibhajeyya. bhagavaþo suþvaa bhikkhuu ðhaaressanþii"þi. þenahaananða, suµaahi saaðhuká manasikarohi, bhaasissaamiþi. evá bhanþeþi kho aayasmaa aananðo bhagavaþo paccassosi. bhagavaa eþaðavoca:

bha (1) iðhaahá aananða ekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami" isse kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaaþi. "þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa kusalaa ðhammaa anþarahiþaa, akusalaa ðhammaa sammukhiibhuuþaa. aþþhi ca khavaassa kusalamuulá asamucchinná,

þamhaa þassa kusalamuula1 kusalá paaþubhavissaþi. evamayá puggalo aayaþí. aparihaanaðhammo bhavissaþii"þi.

seyyaþaapi aananða, biijaani akhaµdaani apuuþiini avaaþaaþapahaþaani saaraðaani sukhasayiþaani sukheþþe suparikammakaþaa yabhuumiyaa nikkhiþþaani, jaaneyyaasi þvá aananða imaani biijaani vuððhí viruuøhí vepullá aapajjissanþi, þi. evá bhanþe.

1 kusalaa siimuu machasá

[BJT Page. 194]

evameva kho ahá aananða, iðhekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi [PTS Page 405] ðhammaa akusalaapi ðhammaa"þi. þamená aparena samane evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami. "imassa kho puggalassa kusalaa ðhammaa anþarahiþaa, akusalaa ðhammaa sammukhiibhuuþaa. aþþhi ca khvassa kusalamuulá asamucchinná, þambhaa þassa kusalamuulaa kusalá paaþubhavissaþi, evamayá puggalo aayaþí aparihaanaðhammo bhavissaþii"þi. evampi kho aananða þaþhaagaþassa purisapuggalo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

evampi kho aananða þaþhaagaþassa purisinðriyaçaaµá ceþasaa ceþo paricca viðiþá hoþi. evamipi kho aananða þaþhaagaþassa aayaþí ðhamma samuppaaðo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

(2) iðha panaahá aananða, ekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami. "imassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaaþi"þi. þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo pericca pajaanaami. "imassa kho puggalassa akusalaa ðhammaa anþarahiþaa, kusalaa ðhammaa sammukhiibhuuþaa, aþþhi ca khvassa akusalamuulá asamucchinná. þamhaa þassa akusalamuulaa akusalá paaþubhavissaþi. evamayá puggalo aayaþí parihaana ðhammo bhavissaþii"þi.

seyyaþhaapi aananða khiijaani akhaµdaani apuuþiini avaaþaaþapahaþaani saaraðaanii sukhasayiþaani puþhusiilaaya nikkhiþþaani, jaaneyyaasi þvá aananða nayimaani khiijaani vuððhi viruøhí vepullá aapajjassanþiiþi. evá bhanþe.

evameva kho ahá aananða iðhekaccá puggalá eva ceþasaa veþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaa"þi. þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa akusalaa ðhammaa anþarahiþaa, kusalaa ðhammaa sammukhiiþaa. aþþhi ca khvaassa akusalamuulá asamucchinná. þamhaa þassa akusalamuulaa akusalá paaþubhavissaþi. evamayá puggalo [PTS Page 406] aayaþí parihaanaðhammo bhavissaþi, þi evampi ko aananða þaþhaagaþassa purisapuggalo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

evampi kho aananða þaþhaagaþassa purisinðriyaçaaµá ceþasaa veþo paricca viðiþo hoþi. evampi kho aananða þaþhaagaþassa aayaþí ðhammasamuuppaaðo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

(3) iðha panaahá aananða ekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaa" þi. þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "naþþhi imassa puggalassa vaalaggakotiniþþuððanamaþþopi sukko ðhammo. samannaagaþoyá puggalo ekanþakaaøakehii akusalehi ðhammehi, kaayassa bheðaa parammaraµaa apaayá ðuggaþí vinipaaþá nirayá upapajjissaþii"þi.

seyyaþaapi aananða biijaani khaµadaani puuþiini vaaþaaþapahaþaani sukheþþe suparikammakaþaaya bhuumiyaa nikkhiþþaani, jaaneyyaasi þvá aananða, nayimaani biijaani vuððhí viruuøhí vepullá aapajjisanþii'þi. evamhabhanþe.

[BJT Page 196]

evameva kho ahá aananða iðhekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaa"þi. þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "naþþhi imassa puggalassa vaalaggakotiniþþuððanamaþþopi sukko ðhammo, samannaagaþoyá puggalo ekanþakaaøakehi akusalehi ðhammehi, kaayassa heðaa parammaraµaa apaayá ðuggaþí vinipaaþá nirayá upapajjissaþi"þi. evampi kho aananða þaþhaagaþassa purisapuggalo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

evampi kho aananða þaþhaagaþassa purisinaðriyaçaaµá ceþasa ceþo paricca viðiþá hoþi. evamipi kho aananða þaþhaagaþassa aayaþí ðhamma samuuppaaðo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþii, þi.

evá vuþþe aayasmaa aananðo bagavanþá eþaðace: [PTS Page 407] sakkaanu kho bhanþe imesá þiµµá puggalaaná aparepi þayo puggalaa sappatibhaagaa paççaapeþunþi. sakkaa aananðaaþi bhagavaa avoca

(4) iðhaahá aananða ekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaaþi. þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa kusalaa ðhammaa anþarahiþaa akusalaa ðhammaa sammukhiibhuuþaa, aþþhi ca khvaassa kusalamuulá asamucchinná, þampi sabbena sabbá samugghaaþá gacchaþi. evamaya1 puggalo aayaþí parihaanaðhammo bhavissaþii, þi.

seyyaaþhaapi aananða añgaaraani aaðiþþaani sampajjaliþaani sajoþibhuuþaani puþhusilaaya nikkhiþþaani, jaaneyyaasi þvá aananða, nayimaani añgaaraani vuððhi viruuøhí vepullá aapajjissanþiiþi. evambhanþe.

seyyaþhaapivaa panaananða saayanhasamayá suuriye ogacchanþe jaaneyyaasi þvá aananða aaloko anþaraðhaayissaþi anðhakaaro paaþubhavissaþi, þi. evambhanþe.

seyyaþhaapi vaa panaananða abhiðo addharaþþá1 bhaþþakaalasamaye, jaaneyyaasi þvá aananða aaloko anþarahiþo anðhakaaro paaþubhuuþoþi. evambhanþe.

evameva kho ahá aananða iðhekaccá puggalá eva ceþasaa ceþo paricca jaanaami.: "imassa ko puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaa, pi ðhammaaþi" þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa kusalaa ðhammaa anþarahiþaa, akusalaa ðhammaa sammukhiibhuuþaa. aþþhi ca khavaassa kusalamuulá asamucchinná, þampi sabbena sabbá samugghaaþá gacchaþi. evamayá puggalo aayaþí parihaanaðhammo bhavissaþi"þi. evampi kho aananða þaþhaagaþassa purisapuggalo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

evampi kho aananða [PTS Page 408] þaþhaagaþassa purisinðriyaçaaµá ceþasaa ceþo paricca viðiþá hoþi. evamipi kho aananða þaþhaagaþassa aayaþí ðhammasamuppaaðaa ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

1. abhiðoseddharaþþá siimu.

[BJT Page. 198]

(5) iðha panaahá aananða ekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa kusalaapi ðhammaa"þi. ðamená aparena samayena evá veþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa akusalaa ðhammaa anþarahiþaa kusalaa ðhammaa sammukhiibhuuþaa. aþþhi ca khvaassa akusalamuulá asamucchinná. þampi sabbena sabbá samugghaaþá gacchaþi. evamayá puggalo aayaþí aparihaana ðhammo bhavissaþii"þi.

seyyaþhaapi aananða añgaaraani aaðiþþaani sampajjaliþaani sajoþibhuuþaani sukkhe þiµapuçje vaa nikkhiþþaani, jaaneyyaasi þvá aananða imaani añgaaraani vuððhí viruuøhí vepullá aapajjissanþiþi. evambhanþe.

seyyaþhaapi vaa panaananða raþþiyaa paccuusasamayá suuriye uggacchanþe jaaneyyaasi þvá aananða anðhakaaro anþaraðhaayissaþi aaloko paaþubhavissaþii"þi. evambhanþe.

seyyaþhaapi vaa panaananðaabhiðo majjhanþike bhaþþakaalasamaye, jaaneyyaasi þvá aananða anðhakaaro anþarahiþo aaloko paaþubhuuþoþi. evambhanþe.

evameva kho ahá aananða iðhekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami imassa kho puggalassa vijjaamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaa"þi, þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa akusalaa ðhammaa anþarahiþaa kusalaa ðhammaa sammukhiibhuuþaa, aþþhi ca khvaassa akusalamuulá asamucchinná. þampi sabbena sabbá samugghaaþá gacchaþi. evamayá puggalo aayaþí aparihaana ðhammo bhavissaþiiþi. evampi kho aananða þaþhaagaþassa purisapuggalo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

evampi kho aananða þaþhaagaþassa purisinðriyaçaaµá ceþasaa ceþo [PTS Page 409] paricca viðiþá hoþi. evampi kho aananða þaþhaagaþassa aayaþí ðhammasamuppaaðo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

(6) iðha panaahá aananða ekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaa"þi þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "naþþi imassa puggalassa vaalaggakotiniþþuððana maþþaapi akusalo ðhammo. samannaagaþoyá puggalo ekanþasukkehi anavajjehi ðhammehi ðittheva ðhamme parinibbaayissaþii"þi.

seyyaþhaapi aananða añgaaraani siþaani nibbuþaani sukkhe þiµapuçjevaa katthapuçje vaa nikkhiþþaani, jaaneyyaasi þvá aananða nayimaani añgaaraani vuððhí viruøhí vepullá aapajjissanþiiþi. evambhanþe.

evameva kho ahá aananða iðhekaccá puggalá evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: imassa kho puggalassa vijjamaanaa kusalaapi ðhammaa akusalaapi ðhammaa"þi. þamená aparena samayena evá ceþasaa ceþo paricca pajaanaami: "naþþi imassa puggalassa vaalaggakotiniþþuððanamaþþopi akusalo ðhammo. samannaagaþoyá puggalo ekanþasukkehi anavajjehi ðhammehi ðittheva ðhamme parinibbaayissaþi"þi. empi kho aananða þaþhaagaþassa purisapuggalo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

[BJT Page 200]

evampi kho aananða þaþhaagaþassa purinðriyaçaaµá ceþasaa ceþo paricca viðiþá hoþi. evampi kho aananða þaþhaagaþassa aayaþí ðhammasamuppaaðo ceþasaa ceþo paricca viðiþo hoþi.

þaþra aananða ye þe purimaa þayo puggalaa, þesá þiµµá puggalaaná eko aparihaanaðhammo, eko parihaanaðhammo, eko apaayiko nerayiko. þaþra aananða ye me pacchimaa þayo puggalaa, imesá þiµµá puggalaaná eko parihaanaðhammo, eko aparihaanaðhammo, eko parinibbaanaðhammoþi. [PTS Page 410]

6. 2. 1. 9

(nibbeðhika suþþá)

(saavaþþhi niðaaná)

9. nibbeðhikapariyaayá vo bhikkhave ðhammariyaayá ðesissaami. þá suµaaþha, saaðhuká manasi karoþha. bhaasissaamiþi. evambhanþeþi kho þe bhikkhuu bhagavaþo paccassosú bhagavaa eþaðavoca:

kaþamo ca so bhikkhave nibbeðhikapariyaayo ðhammapariyaayo

kaamaa bhikkhave veðiþabbaa, kaamaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, kaamaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, kaamaaná vipaako veðiþabbo, kaamaniroðho veðiþabbo, kaamaniroðhagaaminiipatipaðaa veðiþabbaa.

veðanaa bhikkhave veðiþabbaa, veðanaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, veðanaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, veðanaaná vipaako veðiþabbo, veðanaaniroðho veðiþabbo, veðanaaniroðhagaaminiipatipaðaa veðiþabbaa.

saççaa bhikkhave veðiþabbaa, saççaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, saççaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, saççaaná vipaako veðiþabbo, saççaaniroðho veðiþabbo, saççaaniroðhagaaminiipatipaðaa veðiþabbaa.

aasavaa bhikkhave veðiþabbaa, aasavaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, aasavaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, aasavaaná vipaako veðiþabbo, aasavaniroðho veðiþabbo, aasavaniroðhagaaminiipatipaðaa veðiþabbaa.

kammá bhikkhave veðiþabbaa, kammaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, kammaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, kammaaná vipaako veðiþabbo, kammaniroðho veðiþabbo, kammaniroðhagaaminiipatipaðaa veðiþabbaa.

[BJT Page. 202]

ðukkhá bhikkhave veðiþabbaa, ðukkhassa niðaanasambhavo veðiþabbo, ðukkhassa

vemaþþaþaa veðiþabbaa, ðukkhassa vipaako veðiþabbo, ðukkhaniroðho veðiþabbo, ðukkhaniroðhagaaminiipatipaðaa veðiþabbaa.

(1) "kaamaa bhikkhave veðiþabbaa, kaamaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, kaamaaná [PTS Page 411] vemaþþaþaa veðiþabbaa, kaamaaná vipaako veðiþabbo, kaamaniroðho veðiþabbo, kaamaniroðhagaamiµii patipaðaa veðiþabbaaþi iþi kho paneþá vuþþá. kiçceþá paticca vuþþanþi.

paçcime bhikkhave kaamaguµaa: cakkhuviççeyyaa ruupaa itthaa kanþaamanaapaa piyaruupaa kaamuupasáhiþaa rajaniyaa. soþaviççeyyaa saððaaitthaa kanþaamanaapaa piya saððaa kaamupasáhiþaa rajaniiyaa. ghaanaviççeyyaa ganðhaa itthaa kanþaamanaapaa piya kanðhaa kaamuupasáhiþaa rajaniyaa. jivhaaviççeyyaa rasaa itthaa kanþaa manaapaa piyarasaa kaamupasáhiþaa rajaniyaa. kaayaviççeyyaa photthabbaa itthaa kanþaamanaapaa piyaruupaa kaamupasáhiþaa rajaniyaa. apica kho bhikkhave neþe kaamaa, kaamaguµaa naameþe ariyassa vinaye vuccanþi.

66. sañkapparaago purisassa kaamo
neþe kaamaa yaani ciþraani loke,
sañkapparaago purisassa kaamo
þitthanþi ciþraani þaþheva loke,
aþheþþha ðhiiraa vinayanþi chanðanþi.

kaþamo ca bhikkhave kaamaaná niðaanasambhavo: phasso bhikkhave kaamaaná niðaana sambhavo.

kaþamaa ca bhikkhave kaamaaná vemaþþaþaa: açço bhikkhave kaamo ruupesu, açço kaamo saððesu, açço kaamo ganðhesu, açço kaamo rasesu, açço kaamo photthabbesu. ayá vuccaþi bhikkhave kaamaaná vemaþþaþaa.

kaþamo ca bhikkhave kaamaaná vipaako: yá kho bhikkhave kaamayamaano þajjá þajjá aþþabhaavá abhinibbaþþeþi puççabhaagiyá vaa apuççabhaagiyá vaa, ayá vuccaþi bhikkhave kaamaaná vipaako.

kaþamo ca bhikkhave kaamaniroðho: phassaniroðho bhikkhave kaamaniroðho.

ayameva ariyo aatthañgiko: maggo kaamaniroðhagaaminii patipaðaa. seyyaþhiiðá: sammaaðitthi sammaasañkappo sammaavaacaa [PTS Page 412] sammaakammanþo sammaa aajiivo sammaayaamo sammaasaþi sammaasamaaðhi.

yaþo ca kho bhikkhave ariyasaavako evá kaame pajaanaaþi, evá kaamaaná niðaana sambhavá pajaanaaþi, evá kaamaaná vemaþþaþá pajaanaaþi, evá kaamaaná vipaaka pajaanaaþi, evá kaamaaná niroðhá1 paajaanaaþi, evá kaamaaná niroðhagaaminí2 patipaða pajaanaaþi, so imá nibbeðhiká brahmacariyá pajaanaaþi kaamaniroðhá.

"kamaa bhikkhave veðiþþabbaa, kaamaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, kaamaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, kaamaaná vipaako veðiþabbo, kaama niroðho veðiþabbo, kaamaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaaþi iþi yaþþá vuþþá iðameþá paticca vuþþá.

1. naama niroðhá machasá 2. kaama niroðha gaaminií machasá, kaamaaná niroðhagaamiµi siimu.

[BJT Page 204]

(2) "veðanaa bhikkhave veðiþabbaa, veðanaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, veðanaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, veðanaaná vipaako viðiþebbo, veðanaaniroðho veðiþabbo, veðanaaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaa, "þi iþi kho paneþá vuþþá, kiçceþá paticca vuþþá.

þisso imaa bhikkhave veðanaa, sukhaa veðanaa ðukkhaa veðanaa aðukkhamasukhaa veðanaa,

kaþamo ca bhikkhave veðanaaná niðaanasambhavo: phasso bhikkhave veðanaaná niðaanasambhavo.

kaþamaa ca bhikkhave veðanaaná vemaþþaþaa: aþþhi bhikkhave saamisaa sukhaa veðanaa, aþþhi niraamisaa sukhaa veðanaa, aþþhi saamisaa ðukkhaa veðanaa aþþhi niraamisaa ðukkhaa veðanaa, aþþhi saamisaa aðukkhamasukhaa veðanaa, aþþhi niraamisaa aðukkhamasukhaa veðanaa, ayá vuccaþi bhikkhave veðanaaná vemaþþaþaa.

kaþamo ca bhikkhave veðanaaná vipaako: yá bhikkhave veðiyamaano þajjá þajjá aþþabhaavá abhinibbaþþeþi puççabhaagiyá vaa apuççabhaagiyá vaa, ayá vuccaþi bhikkhave veðanaaná vipaako.

kaþamo ca bhikkhave veðanaaniroðho. phassaniroðho bhikkhave veðanaaniroðho.

ayameva ariyo atthañgiko maggo veðanaa niroðhagaaminii patipaðaa. seyyaþhiiðá: sammaaðitthi sammaasañkappo sammaavaacaa sammaakammanþo sammaa aajiivo sammaavaayaamo sammaasaþi sammaasamaaðhi

yaþo ca kho bhikkhave ariyasaavako evá veðaná pajaanaaþi, evá veðanaa niðaanasambhavá pajaanaaþi, evá [PTS Page 413] veðanaaná vemaþþaþá pajaanaaþí, evá veðanaaná vipaaká pajaanaaþi, evá veðanaaná niroðhá1 paajaanaaþi, evá veðanaaniroðhagaaminí patipaðá pajaanaaþi, so imá nibbeðhiká brahmacariyá pajaanaaþi veðanaaniroðhá.

"veðanaa bhikkhave veðiþabbaa veðanaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, veðanaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, veðanaaná vipaako veðiþabbo veðanaaniroðho veðiþabbo, veðanaaniroðhagaamiµii patipaðaa veðiþabbaaþi iþi yanþá vuþþá, iðameþá paticci vuþþá.

(3) "saççaa bhikkhave veðiþabbaasaççaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, saççaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, saççaaná vipaako veðiþabbo, saççaaniroðho veðiþabbo, saççaaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaa"þi iþi kho paneþá vuþþá, kiçceþá paticca vuþþá:

chayimaa bhikkhave saççaa: ruupasaççaa saððasaççaa ganðhasaççaa rasasaççaa photthabbasaççaa ðhammaasaççaa.

kaþamo ca bhikkhave saççaaná niðaanasambhavo, phasso bhikkhave saççaaná niðaanasambhavo.

kaþamaa ca bhikkhave saççaaná vemaþþaþaa: aççaa bhikkhave saççaa ruupesu, aççaa saççaa saððesu, aççaa saççaa ganðhesu, aççaa saççaa rasesu, aççaa saççaa photthabbesu, aççaa saççaa ðhammesu. ayá vuccaþi bhikkhave saççaaná vemaþþaþaa.

1 veðanaaniroðhá machasá

[BJT Page. 206]

kaþamo ca bhikkhave saççaaná vipaako: vohaara cepakkaahá bhikkhave saççá vaðaami. yaþhaa yaþhaa ná saçjaanaaþi, þaþhaa þaþhaa voharaþi evá saççi ahosinþi. ayá vuccaþi bhikkhave saççaaná vipaako.

kaþamo ca bhikkhave saççaaniroðho: phassaniroðho bhikkhave saççaaniroðho.

ayameva riyo atthañgiko maggo saççaaniroðhagaaminii patipaðaa seyyaþhiiðá: sammaa ðitthi sammaaðitthi sammaasañkappo sammaavaacaa sammaakammanþo sammaa aajiivo sammaavaayaamo sammaasaþi sammaasamaaðhi.

yaþo ca ko bhikkhave ariyasaavako evá saççá pajaakaaþi, evá saççaaná niðaanasambhavá pajaanaaþi, evá saççaaná [PTS Page 414] vemaþþaþá pajaanaaþi, evá saçaçoná vipaaká pajaanaaþi, evá saççaaniiroðhá pajaanaaþi, evá saççaaniroðhagaaminí patipaðá pajaanaaþi, so imá nibboðhiká brahmacariyá pajaanaaþi saççaaniroðhá.

"saççaa bhikkhave veðiþabbaa, saççaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, saççaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, saççaaná vipaako veðiþabbo, saççaaniroðho veðiþabbo, saççaaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaa"þi. iþi yanþá vuþþá, iðameþá paticca vuþþá.

(4) "aasavaa bhikkhave veðiþabbaa aasavaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, aasavaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, aasavaaná vipaako veðiþabbo, aasavaniroðho veðiþabbo, aasavaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaa"þi iþi kho paneþá vuþþá, kiçceþá paticca vuþþá:

þayo me bhikkhave aasavaa: kaamaasavo bhavaasavo avijjaasavo.

kaþamo ca bhikkhave aasavaaná niðaanasambhavo: avijjaa bhikkhave aasavaaná niðaanasambhavo.

kaþamaa ca bhikkhave aasavaaná vemaþþaþaa: aþþhi bhikkhave aasavaa nirayagaaminiyaa, aþþhi bhikkhave aasavaa þiracchaanayonigaaminiyaa, aþþhi bhikkhave1 aasavaa peþþivisayagaaminiyaa, aþþhi bhikkhave1 aasavaa manussalokagaaminiyaa, aþþhi bhikkhave1 aasavaa ðevalokagaaminiyaa, ayá vuccaþi bhikkhave aasavaaná vemaþþaþaa.

kaþamo ca bhikkhave aasavaaná vipaako: yá kho bhikkhave avijjaagaþo þajjá þajjá aþþabhaavá abhinibbaþþeþi puççabhaagiyá vaa apuççabhaagiyá vaa, ayá vuccaþi bhikkhave aasavaaná vipaako.

kaþamo ca bhikkhave aasavaniroðho. avijjaaniroðho bhikkhave aasavaniroðho.

ayameva ariyo atthañgiko maggo aasavaniroðhagaamini patipaðaa. seyyaþhiiðá: sammaaðitthi sammaasañkappo sammaavaacaa sammaakammanþo sammaa aajiivo sammaavaayaamo sammaasaþi sammaasamaaðhi

yaþo ca kho bhikkhave ariyasaavako evá aasave pajaanaaþi, evá aasavaniðaanasambhavá2 pajaanaaþi, evá aasavaaná vemaþþaþá pajaanaaþi, (evá evá aasavaaná vemaþþaþá pajaanaaþi,) evá aasavaaná vipaaká pajaanaaþi, evá aasavaniroðhá pajaanaaþi, evá aasavaniroðhagaaminí3 patipaðá pajaanaaþi, so imá nibbeðhiká brahmacariyá pajaanaaþi aasavaniroðhá. [PTS Page 415]

"aasavaa bhikkhave veðiþabbaa aasavaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, aasavaaná vemaþþaþaa veðiþabbaa, aasavaaná vipaako veðiþabbo aasavaniroðho veðiþabbo, aasavaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaaþi iþi yanþá vuþþá, iðameþá paticca vuþþá.

1. bhikkhave marammapoþþhake naþþhi 2. aasavaaná niðaanasambhavá machasá

3. aasavaaná niroðhagaaminí machasá.

[BJT Page. 208]

(5) "kammá bhikkhave veðiþabbá kammaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, kammaaná vemaþþaþaa veðibbaa, kammaaná vipaako veðiþabbo, kammaniroðho veðiþabbo, kammaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaa"þi iþi kho paneþá vuþþá, kiçceþá paticca vuþþá:

ceþanaahá bhikkhave kammá vaðaami, ceþayiþvaa kammá karoþi kaayena vaacaaya manasaa,

kaþamo ca bhikkhave kammaaná niðaanasambhavo: phasso bhikkhave kammaaná niðaanambhavo.

kaþamaa ca bhikkhave kammaaná vemaþþaþaa: aþþhi bhikkhave kammá nirayaveðaniiyá, aþþhi kammá þiracchaanayoniveðaniiyaa, aþþhi kammá peþþivisayaveðaniiyá, aþþhi kammá manussalokaveðaniiyá, aþþhi kammá ðevalokaveðaniiyá. ayá vuccaþi bhikkhave kammaaná vemaþþaþaa.

kaþamo ca bhikkhave kammaaná vipaako: þiviðhaahá bhikkhave kammaaná vipaaká vaðaami: ðitthevaa ðhamme, upajje vaa, apare vaa pariyaaye. ayá vuccaþi bhikkhave kammaaná vipaako.

kaþamo ca bhikkhave kammaniroðho: phassaniroðho bhikkhave kammaniroðho.

ayameva ariyo atthañgiko maggo kammaniroðhagaamini patipaðaa. seyyaþhii*ðá: sammaaðitthi sammaaðitthi sammaasañkappo sammaavaacaa sammaakammanþo sammaa aajii sammaavaayaamo sammaasaþi sammaasamaaðhi.

yaþo ca kho bhikkhave ariyasaavako evá kammá pajaanaaþi, evá kammaana niðaanasambhavá pajaanaaþi, evá kammaaná vemaþþaþá pajaanaaþi, evá kammaaná vipaaká pajaanaaþi, evá kammaniroðhá pajaanaaþi, evá kammaniroðhagaamini patipaðá pajaanaaþi. so imá nibboðhiká brahmacariyá pajaanaaþi kammaniroðhá.

"kammá bhikkhave veðiþabbá [PTS Page416] kammaaná niðaanasambhavo veðiþabbo, kammaaná vemaþþaþaa veðibbaavvv, kamvvvramaaná vipaako veðiþabbo, kammaniroðho veðiþabbo, kammaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaa"þi iþi yanþá vuþþá, iðameþá paticca vuþþá.

(6) "ðukkhá bhikkhave veðiþabbá, ðukvvvssa niðaanasambhavo veðiþabbo, ðukkhassa vemaþþaþaa veðiþabbaa, ðukkhassa vipaako veðiþabbo, ðukkhassa niroðho1 veðiþabbo, ðukkhassa niroðhagaaminii2 patipaðaa veðiþabbaa"þi iþi kho paneþá vuþþá, kiçceþá paticca vuþþá

jaaþipi ðukkhaa jaraapi ðukkhaa vyaaðhipi ðukkho maraµampi ðukkhá soka pariðevaðukkhaðomanassupayaasaapi ðukkhaa yampicchá na labhaþi þampi ðukkhá, sañkhiþþena paçcupaaðaanakkhanðhaa ðukkhaa.

kaþamo ca bhikkhave ðukkhassa niðaanasambhamo: þaµhaa bhikkhave ðukkhassa niðaanasambhavo:

kaþamaa va bhikkhave ðukkhassa vemaþþaþaa: aþþhi bhikkhave ðukkhá aðhimaþþá, aþþhi pariþþá, aþþhi ðanðhaviraahii3 aþþhi khippaviraagii. ayá vuccaþi bhikkhave ðukkhassa vemaþþaþaa.

1. ðukkhaniroðho machasá 2. ðukkhaniroðhagaamini machasá 3. ðanðhaviraagá kaþþhaci. 4. khippaviragá kaþþhaci.

[BJT Page. 210]

kaþamo ca bhikkhave ðukkhassa vipaako: iðha bhikkhave ekacco yena ðukkhena ahibhuuþo pariyaaðinnaciþþo socaþi, kilamaþi, pariðecaþi, uraþþaaøí kanðaþi, sammoháaapajjaþi. yena vaa pana ðukkhena abhibhuuþo pariyaaðinna ciþþo bahiððhaa pariyetthí aajjaþi "ko ekapaðá ðipaðá pajaanaaþi imassa ðukkhassa niroðhaayaa"þi. sammohavepakká vaahá bhikve ðukkhá vaðaami pariyetthivepakká vaa.

kaþamo ca bhikkhave ðukkhaniroðho: þaµhaaniroðho bhikkhave ðukkhaniroðho.

ayameva ariyo atthañgiko maggo ðukkhaniroðhagaaminii patipaðaa. seyyaþhiiðá: sammaaðitthi sammaasañkappo sammaavaacaa sammaakammanþo sammaa aajiivo sammaavaayaamo sammaasaþi sammaasamaaðhi.

yaþo ca kho bhikkhave ariyasaavako evá ðukkhá pajaanaaþi, [PTS Page 417] evá ðukkhassa niðaana

sambhavá pajaanaaþi, evá ðukkhassa vemaþþaþá pajaanaaþi, evá ðukkhassa vipaaká pajaanaaþi, evá ðukkhaniroðhá pajaanaaþi, evá ðukkhaniroðhagaaminí patipaðá pajaanaaþi, so imá nibbeðhiká brahmacariyá pajaanaaþi ðukkhaniroðhá.

"ðukkhá bhikkhave veðiþabbá, ðukkhassa niðaanasambhavo veðiþabbo, ðukkhassa vemaþþaþaa veðiþabbaa, ðukkhassa vipaako veðiþabbo, ðukkhaniroðho veðiþabbo, ðukkhaniroðhagaaminii patipaðaa veðiþabbaaþi" iþi yanþá vuþþá, iðameþá paticca vuþþá.

ayá so kho bhikkhave nibbeðhikapariyaayo ðhammapariyaayoþi.

6. 2. 1. 10.

(siihanaaða suþþá)

(saavaþþi niðaaná)

10. chayimaani bhikkhave þaþhaagaþassa þaþhaagaþabalaani yehi balehi samannaagaþo þaþhaagaþo aasabhá thaaná patipaanaaþi, parisaasu sihanaaðá naðaþi, brahmacakká pavanþeþi. kaþamaani cha:

(1) iðha bhikkhave þaþhaagaþo thaanaçca thaanaþo atthaanaçca atthaanaþo yaþhaabhuuþá pajaanaaþi. yampi bhikkhave þaþhaagaþo thaanaçca thaanaþo atthaanaçca atthaanaþo yaþhaabhuuþá pajaanaaþi, iðampi bhikkhave þaþhaagaþassa þaþhaagaþabalá he þi yá balá aagamma þaþhaagaþo aasabhá thaaná patijaanaaþi, pariyaasu siihanaaðá naðaþi, brahmacakká pavaþþeþi.

(2) puna ca pará bhikkhave þaþhaagaþo aþiiþaanaagaþapaccuppannaaná kammasamaaðaanaana1 thaanaso heþuso vipaaká yaþhaabhuuþá pajaanaaþi. yampi bhikkhave þaþhaagaþo aþiiþaanaagaþapaccuppannaaná kammasamaaðaanaaná thaanaso heþuso vipaaká yaþhaabhuuþá pajaanaaþi, iðimpi bhikkhave þaþhaagaþassa þaþhaagaþabala hoþi, yá balá aagamma þaþhaagaþo aasabhá thaaná patijaanaaþi, parisaasu siihanaaðá naðaþi, brahmacakvvvþá pavaþþeþi.

[BJT Page 212]

(3) puna ca pará bhikkhave þaþhaagaþo [PTS Page 418] jhaanavimokkhasamaaðhisamaapaþþiná sañkilesá voðaaná vutthaaná yaþhaabhuuþá pajaanaaþi. yampi bhikkhave þaþhaagaþo jhaanavimokkhasamaaðhiyamaapaþþiná sañkilesá voðaaná vutthaana yaþhaabhuuþá pajaanaaþi, iðampi bhikkhave þaþhaagaþassa þaþhaagaþabalá hoþi yá balá aagamma þaþhaagaþo aasabhá thaaná patijaanaaþi, parisaasu siihanaaðá naðaþi, brahmacakká pavaþþeþi.

(4) puna ca pará bhikkhave þaþhaagaþo anekavihiþá pubbenivaasá anussaraþi. seyyaþhiiðá: ekampi jaaþí, ðvepi jaaþiyo þissopi jaaþiyo vaþassopi jaaþiyo paçcapi jaaþiyo ðasapi jaaþiyo, viisampi jaaþiyo þísampi jaaþiyo caþþaariisami jaaþiyo paççaasamipi jaaþiyo jaaþisaþampi jaaþisahassampi jaaþisaþasahassampi anekepi sávattakappe anekepi vivattakappe anekepi sávattavivattakappe. amuþraasí evannaamo, evañgoþþo evávaµµo evamaahaaro evásukhaðukkhapatisáveðii evamaayupariyanþo. so þaþo vuþo amuþra upapaaðí, 1 þaþraapaasí evannaamo evañgoþþo evávaµaµo evamaahaaro evásukhaðukkhapatisáveðii evamaayupariyanþo. so þaþo vuþo iðhuupapannoþi. iþi saakaará sauððesá anekavihiþá pubbenivaasá anussaraþi. yampi bhikkhave þaþhaagaþo anekavihiþá pubbenivaasá anussaraþi, seyyaþhiiðá: ekampi jaaþí, ðvepi jaaþiyo þissopi jaaþiyo vaþassopi jaaþiyo

paçcapi jaaþiyo ðasapi jaaþiyo, viisampi jaaþiyo þísampi jaaþiyo caþþaariisami jaaþiyo paççaasamipi jaaþiyo jaaþisaþampi jaaþisahassampi jaaþisaþasahassampi anekepi sávattakappe anekepi vivattakappe anekepi sávattavivattakappe. amuþraasí

evannaamo, evañgoþþo evávaµµo evamaahaaro evásukhaðukkhapatisáveðii evamaayupariyanþo. so þaþo vuþo amuþra upapaaðí, 1 þaþraapaasí evannaamo evañgoþþo evávaµaµo evamaahaaro evásukhaðukkhapatisáveðii evamaayupariyanþo. so þaþo vuþo iðhuupapannoþi. iþi saakaará sauððesá anekavihiþá pubbenivaasá anussaraþi. yampi bhikkhave þaþhaagaþo anekavihiþá pubbenivaasá anussaraþi, yyeþhiðá: ekampi jaaþí ðvepi jaaþiyo iþi saakaará sauððesá anekavihiþá pubbe nivaasá anussaraþi, iðampi bhikkhave þaþhaagaþassa þaþhaagaþabalá hoþi yá balá aagamma þaþhaagaþo aasahá thaaná patijaanaaþi, parisaasu siihanaaðá naðaþi, brahmacakká pavaþþeþi.

(5) puna ca pará bhikkhave þaþhaagaþo ðibbena cakkhuunaa visuððhena aþikkanþamaanusakena saþaþe passaþi cavamaane, uppajjamaane hiine paµiiþe suvaµµe ðubbaµµe sugaþe ðuggaþe yaþhaakammupage saþþe pajaanaaþi. yampi bhikkhave þaþhaagaþo ðibbena cakkhuunaa visuððhena aþikkanþamaanusakena saþaþe passaþi cavamaane, uppajjamaane hiine paµiiþe suvaµµe ðubbaµµe sugaþe ðuggaþe yaþhaakammuupage saþþe pajaanaaþi, iðampi bhikkhave þaþhaagaþassa þaþhaagaþabalá hoþi yá balá aagamma þaþhaagaþo aasabhá thaaná patijaanaaþi, parisaasu siihanaaðá naðaþi, brahmacakká pavaþþeþi.

(6) puda ca pará bhikkhave þaþhaagaþo aasavaaná khayaa anaasavá veþovimuþþí paççaavimuþþí ðittheva ðhamme yá abhiççaa sacchikaþvaa upasampajja viharaþi yampi bhikkhave þaþhaagaþo aasavaaná khayaa anaasavá veþovimuþþí paççaavimuþþí ðittheva ðhamme yá abhiççaa sacchikaþvaa upasampajja viharaþi. iðampi bhikkhave þaþhaagaþassa þaþhaagaþabalá hoþi yá balá aagamma þaþhaagaþo aasabhá thaaná patijaanaaþi, parisaasu sihanaaðá naðaþi, brahmacakká pavaþþeþi. [PTS Page 419]

imaani kho bhikkhave cha þaþhaagaþassa þaþhaagaþabalaani, yehi balehi samannaagaþo þaþhaagaþo aasabhá thaaná patijaanaaþi, parisaasu siihanaaðá naðaþi, brahmacakká pavaþþeþi.

þaþra ce bhikkhave pare þaþhaagaþá thaanaçca thaanaþo atthaanaçca atthaanaþo yaþhaabhuuþá çaaµena upasañkamiþvaa paçhá pucchanþi, yaþhaa yaþhaa bhikkhave þaþhaagaþassa thaanaçca thaanaþo atthaanaçca atthaanaþo yaþhaabhuuþá çaaµá viðiþá, þaþhaa þaþhaa þesá þaþhaagaþo thaanaçca thaanaþo atthaanaçca atthaanaþo yaþhaabhuuþá çaaµena paçhá puttho byaakaroþi.

[BJT Page 214]