ðiigha nikaaya

namo þassa bhagavaþo arahaþo samamaa samabuððhassa

1. brahmajaala suuþraya

1. maa visin mesee asana laði. ek kaalayakaðii bhaagyavaþun vahansee rajagaha nuvarata haa naalanðaa nuvarataþ aþara maha paarata pansiyayak pamaNa vuu bohoo bhikxu sághayaa haa samaga vædiyooya. suppiya nam pirivæjiyaaða baBaðaþ nam þaruNa aþavæsiyaaða samaga rajagaha nuvarata haa naalanðaa nuvarataþ aþara maha paarata pæmiNiyeeya. ehiðii suppiya pirivæjiyaa noyek ayurin buðun kerehi ðharmaya kerehi sághayaa kerehi aguNa kiyayi. suppiya nam pirivæjiyaagee aþavæsiyaavuu baBaðaþ nam maaNavakayaa noyek ayurin buðungee ðharmayee sághayaagee guNa kiyayi. mesee mee karuNehi ee æÐuru-aþavæsi ðeðena ovunovun aþara sampuurNayen virudððha kaþhaa æþþaahu bhaagyavaþun vahanseegeeða bhikxu sághayaageeða pasupasseema luhubænðooya.

2. evita bhaagyavaþun vahansee ambalatthikaa uyanehi rajungee vidaa hæriimaaðiyata piLiyeLa vuu raajaagaaraka nam zaalaavehi ek raaþriyak visiimata bhikxu sághayaa samaga pæmiNiyooya. suppiya nam pirivæjiyaaða ema zaalaavehi ek raaþriyak visiimata baBaðaþ nam þaruNa aþavæsi maaNavakayaa samaga pæmiNiyeeya. ehiðiiða suppiya pirivæji noyek aakaarayen buðun kerehi ðharmaya kerehi sághayaa kerehi aguNa kiyayi. baBaðaþ nam maaNavakayaa noyek aakaarayen buðuguNa ðaham guNa saGaguNa kiyayi.

3. ekala rææ paanðarin maNdalamaala nam rusviim zaalaavehi ekva rusva vædasiti bohoo bhikxun aþarehi mee kaþhaa ðharmaya pahaLa viya. ''ævæþni, siyalla ðannaa bhagavaþ namvuu

[\q 2/]

siyalla ðannaa arahaþ namvuu samyak sambuðun vahansee visin sanvayangee noyek aðahas æþibava yam pamaNa hoÐin avabooðha karana laððeeða (avabooðhaya) puðumaya. mee suppiya pirivæjiyaa noyek aakaarayen buðunhata ðharmayata sághayaahata ðos kiyayi. pirivæjiyaagee aþavæsivuu baBaðaþ nam maaNavakayaa noyek aakaarayen buðuguNa ðaham guNa saGaguNa kiyayi. bhaagyavaþun vahanseegeeða bhikxu sághayaageeða pasupassee luhubænðoo veþ''.

4. ekalhi bhaagyavaþun vahansee bhikxungee mee kaþhaava ðæna rusvii vædahiÐi zaalaava yam þænekaða eþænata pæmiNiyooya. pæmiNa pæNavuu aasanayehi væda hunnooya. vædahiÐa ''mahaneni, ðæn monayam kaþhaavakin yukþava sitiyaahuða? þopagee monayam kaþhaavak patan gena sitiyaahuðæ'' yi æsuuha. ee bhikxuuhu ''svaamiini, apata mee kaþhaa ðharmaya pahaLa viya. siyalla ðannaa siyalla ðaknaa ee arhaþ sammaa sambuðu vuu bhaagyavaþun vahansee visin sanvayangee noyek noyek kalpanaa aðahas æþibava yam pamaNa yahapaþ see avabooðha karaNa laððeeða, mee vætahiima puðumaya. pera nuvuu ðeyak vanneeya. mee suppiya pirivæjiyaa noyek aakaarayen buðuraðunta ðharmayata sághayaata ðos pavarayi. ohugee aþavæsivuu baBaðaþ nam maaNavakayaa noyek aakaarayen buðuguNa ðaham guNa saGaguNa kiyayi. viruña maþa æþþoo bhaagyavaþun vahanseeða bhikxu sághayaaða pasupassee luhubænðoo veþ. svaamiin vahansa, apagee mee aþuru kaþhaava patan gaþþaaya. ekalhi bhaagyavaþun vahansee pæmiNiyooya'' yi kiiha.

5. ''mahaNeni, anun maagee hoo nuguNa kiyaðða, ðharmaya gæna hoo nuguNa kiyaðða, sághayaagee hoo nuguNa kiyaðða, ee nuguNayehi þopa visin koopa nokota yuþþeeya, amanaapa noipaðaviya yuþþeeya, siþ asaþutu nokatayuþþeeya. ee nuguNa kiyannan kerehi iðin þepi kipennaahu nam hoo nosaþutu vannaahu nam eyin þopatama anþaraaya vanneeya. kimekða þepi anungee subha siððhiya asubha siððhiya ðannahuða?''

[\q 3/]

6. ''svaamiini ee ðæniima næþa''

''mahaNeni, anun maagee hoo ðharmayee hoo sághayaagee hoo nuguNa kiyaðða, evita þopa visin meya, mee heyin venta nupuLuvana. meya mee nisaa asaþyaya. meya apa kerehi næþa. meya apa kerehi ðakinta næþa. boruva boruva men eLiðaravu kaLa yuþuya''.

''mahaNeni, anun maagee hoo ðharmayee hoo sághayaagee hoo guNa kiyaðða, ee guNa kiimehi þopa visin priiþi nokota yuþþeeya. siþ asaþutu nokata yuþþeeya. siþhi udaGu bava nokata yuþþeeya. mahaNeni, anun maagee hoo ðharmayee hoo sághayaagee hoo guNa kiyaðða, þepi ee guNa kiyannavun kerehi iðin saþutu vannaahu nam siþ asaþutu vannoovuu nam uñagu vannoovuu nam þopata eyin avæda vanneeya''.

7. ''mahaNeni, anun maagee hoo ðharmayee hoo sághayaagee hoo guNa kiyaðða, evita þopa ee karuNa piLibaÐava meya mee heyin pæhæðiliya, saþyaya, mee (guNaya) apa kerehi æþþeeya. meya apa kerehi ðakinta læbeeyayi æþþa æþþa men pahaðaa ðiyayuþþeeya''.

''mahaNeni, þaþhaagaþayangee guNa kiyannaavuu keles sahiþa janayaa yam karuNakin eya kiyaanam eya suLu ðeyaki. suLu svabhaava gaþiyeki. adu ðeyaki. esee guNa kiyana pûþhagjanayek yam karuNakin þaþhaagaþayangee guNa kiyaa nam kumak kiyaaða?''

8. ''zramaNa bhavaþ gauþamayoo praaNaghaaþaya aþ‌hæra ðamaa praaNayakata hísaa kiriimen sampuurNayen væLakuNaaha. ðaDu muguru nomæþþek vee. paapayata lajjaa æþþeki. ðayaavanþa bavata pæmiNiyeki. siyalu saþvayan kerehi anukampaaven vaasaya kereyi. zramaNa bhavaþ gauþamayoo nuðunðee gæniima aþ‌hæra ðamaa nuðunðee gæniimen væLakuNaaha. ðun ðeyama gannaa svabhaava æþþaaha. ðun ðeya gænama kæmaþi vannooya. vácaa rahiþava pirisiÐu siþin vaasaya karannaaha'' yi.

[\q 4/]

9. ''zramaNa bhavaþ gauþamayoo kaama sampaþ ðuru kota kaama sæpayen væLakunooya. kaama sampaþen iþaama ææþ vuuveki. sþriin paavaa gæniim aaðii nohobinaa siriþen ven vuuvooya'' yi.

10. ''zramaNa gauþamayoo boru kiimen væLakuNooya. saþyama kiyaþi. saþyama gaLapaa kiyaþi. sþhira vuu æðahiya yuþu kaþhaa æþþooya. lookayaa muLaa karana vixama vaaða nokarannooya''.

''zramaNa gauþamayoo pisunu bas næmæþi keelaam kiima aþahæra keelaam kiimen væLakuNooya. mesee bhinnavuuvan sambanðhava gaLapana svabhaava æþþooya. samagivuuvanhata anubala ðennooya. samagivuuvan kerehi ælunaaha. samagivuuvan kerehi saþutu veþi. samagi karaNa vacana kiyaþi''

''zramaNa gauþamayoo paruxa vacanaya saþ‌hæra paruxa vacanayen væLækkooya. yam vacanayak niðosða, kaNata sæpaða, pem vadaaða, siþ saþutu karayiða, mihiriða, bohoo ðenaata priya veeða, bohooðenaagee siþ priya karanneeða, evæni vacana kiyanneeya''.

''zramaNa bhavaþ gauþamayoo samphapralaapaya aþ‌hæra nisaru his bas biNiimen væLakenNooya. kiyayuþu kaalaya salakaa kiyannooya. saþyama kiyannooya. ðiyuNuva salakaa kiyannooya. ðharmaya kiyannooya. (vinaya) manaa hikmiima gæna kiyannooya. suðusu kalhi upamaa karuNu sahiþavuu yoogya lesa siimaasahiþavuu arþhayen yukþavuu siþee þabaagaþa yuþuvuu vacana kiyannooya.

11. ''zramaNa gauþamayoo þaNa, gas, væl aaðiingee kædiim, siÐiimvalin væLakuNooya. zramaNa gauþamayoo raaþrii kææmen væLakii vikaala bhoojanayayi kiyana laða nusuðusu kaalayee kææmen venva ekveelee vaLaÐannooya''.

''zramaNa gauþamayoo nætiim, gii kiim, væyiim, kooLam bæliim aaðiyen væLakuNooya. zramaNa gauþamayoo malmaalaa, suvaÐa ðæriima væni særasiim valin væLakuNooya''.

[\q 5/]

''zramaNa gauþamayoo nusuðusu us aasana, mahaa aasanayan gen væLakuNooya''.

''zramaNa gauþamayoo ran riðii, miLa muðal, amu maáza, sþriin hoo gæænu (gæhænu) ðaruvan, ðaasayin hoo ðaasiin, eLuvan, bætaLuvan, kukuLan, uuran, æþun, gavayin, azvayin, veLaBun, kuBuru, vaþu piLigænmen væLakuNooya''.

''zramaNa gauþamayoo ðuuþa gaman saha gen geta yana mehevarin gaNuðenu kiriim aaðii veLaheLaÐaamen, horakirumen haa mænumenða raþran vácaa kiriimaaðiyenða allas gæniim, vácaa, maayam kæpiim, vaðaðiim, bæÐiim, vasþu balayen gæniim, gam aaðiya pæhæriim, balaaþkaara (balahaþkaara) kriyaa valinða væLakuNooya''.

''mahaNeni mesee hoo þaþhaagaþayangee guNa kiyannaavuu keles sahiþa aya kiyannooya'' yi vaðaaLa seeka.

cuula ziilaya nimi.

12. ''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa mesee hoo þaNa gas væl aaðiya vinaaza kiriimehi yeðii vaasaya karaþi. meyaakaara þaNa gas væl aaðiya vinaaza kiriimen sampuurNayen væLakuNee (væLakuNoo) zramaNa gauþamayooya''.

''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa meyaakaarava ðee ruskota þabaa prayoojana gæniimehi yeðii vaasaya karaþi. evæni ðee nam aahaara varga paava varga reðipiLi aaðii æÐiim raþha vaahana æÐa putu aaðiya suvaÐa varga þabaagena prayoojana viÐiimaya. mesee mebaÐu ðee rus kota þabaa prayoojana viÐiimen sampuurNayen væLakuNoo zramaNa gauþamayooya''.

13. ''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa mevæni vihilu ðee ðækmehi yeðii vaasaya karaþi. evæni ðee nam - nætiimaya, gii kimaya, viiNaa aaðiya væyiimaya, raGa maDulu bæliimaya, goþaa rasa kara kiyana laða boru kaþhaa æsiimaya, kásaþaalam hoo aþþaalamya, maLamiNii næ´viima næmæþi vijjaa kiriima, bera gæhumya, nûþyayeeðii siþ ælum karana zariira cácalaya, saNaðehum keLiya, uNagas osavaa nætuma, miNii æta

[\q 6/]

sooðaa þæbiimya, æþ poraya, azva poraya, miivun poraya, gava poraya, eLu poraya, bætaLu poraya, kukuLu poraya, vatuvan poraya, polu haraBaya, mitin mita gæsiimee poraya, (mallava nam pora ælliima) yuððha kiriima, yuðasen piriksiimaya, kaÐavuruya, sivuraGaseenaava ðækiimaya aaðiyayi. mesee meyaakaara visuLu ðækiimen sampuurNayen væLakuNoo zramaNa gauþamayooya''.

14. ''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa pramaaðayata kaaraNa vuu meyaakaara suuðu keLiyehi yeðii vaasaya karaþi. evæni ðee nam- ata maDulu(kotu) keLiya, ðasa maDulu(kotu) keLiya, ahas keLiya (kotu pæniima) (katti pæniima), ek kota þabana ðee nosolvaa gæniimamee lama keLiya, síha keLiya (enam sælum keLiya kuuru gæsiimen pinþuura sææðiimee sellama bima hoo biþþivala lii kuuru gasaa æþ as aaðii ruupa ðakvaa kriidaa kiriima, panðu keLiya, paþ kulal(vasðaDu) piBiimaya, naGul keLiya, karanam gæsiima, kannanguru keLiya (enam þalpaþ aaðiya pennaa muLaakota karaNa vácanika kridaavaki), væli aaðiya mæniimee sellama raþha vaahana yoðaa karana sellama, ðunu keLiya, akuru sellama, siþuuðee kiimee sellama, ðooxa ruupa ðakvaa karana sellama yanuya. mesee pramaaðayata karuNuvuu suuðu sellamen sampuurNayen væLakuNoo zramaNa gauþamayooya''.

15. ''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa meyaakaaravuu us aasana maha aasanayanhi vaadiviimen yukþava vaasaya karaþi. mebaÐuvuu us aasana maha aasanayangen sampuurNayen væLakuNoo zramaNa gauþamayooya''.

16. ''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa meyaakaaravuu (zariirayata samabanðhavuu) særasiimaya, adu þæn piraviimaya yana karuNehi yeðii vaasaya karayi.mebaÐuvuu særasiim haa alákaara kiriim aaðiyehi yeðiimen sampuurNayen væLakuNoo zramaNa gauþamayooya''.

17. ''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa meyaakaaravuu væda næþi kaþhaavehi yeðii vaasaya karaþi. enam rajun gæna kaþhaaya, sorun gæna kaþhaaya,

[\q 7/]

mahaa æmaþiyan gæna kaþhaaya, seenaa gæna kaþhaaya, bhaya gæna kaþhaaya, yuña gæna kaþhaaya, kææma gæna kaþhaaya, biima gæna kaþhaaya, æÐum pæLaÐum gæna kaþhaaya, niðaagæniim gæna kaþhaaya, maalaa gæna kaþhaaya, suvaÐa ðravya gæna kaþhaaya, nææyan gæna kaþhaaya, yaana(raþha) gæna kaþhaaya, gam gæna kaþhaaya, gam asala niyamgam gæna kaþhaaya, nuvara gæna kaþhaaya, janayaa gævasiigaþ paLaaþ gæna kaþhaaya, sþriin gæna kaþhaaya, puruxayan gæna kaþhaaya, vaþura gannaa þæn valata hoo þotupaLa valata rusvuu aya karana kaþhaaya, næsiigiya nææyin gæna kaþhaaya, noyek (prayoojana næþi ðee) gæna kaþhaaya, lookayee mævumkaarayaa aaðii vinizcaya næþi ðee gæna kaþhaaya, mahamuhuða gæna kaþhaaya, æþiviima næþiviima gæna (siimaarahiþa) kaþhaaya. mebaÐuvuu kaþhaavehi yeðiimen sampuurNayen væLakuNoo zramaNa gauþamayooya''.

18. ''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa mevæni ðuuþakam saha paNivida gena yææmehi yeðii vaasaya karaþi. kuhakayooða veþi. sivupasaya labaa gæniima piNisa vacana kiyannooða, nimiþi ðakvannooða, anungee guNa næþi kiriimata kaþhaa kiriimen laabha labannooða laabhayen laabhayak soyannooða veþi. mevæni ðuuþakam karannooða kuhaka (laabhayen) sampuurNayen væLakuNoo zramaNa gauþamayooya. mahaNeni, þaþhaagaþayangee guNa kiyannaavuu keles sahiþa janayaa mesee hoo guNa kiyanneeya''.

19. ''samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo zraððhaaven ðena kææma kaa mevæni pahaþ laamaka viðyaaven miþhyaajiivikaaven jiivikaava kereþ. enam-

(xa)saamuðrikaa zaasþraya nimiþþen zubha azubha kiima uþpaaþaya kiima, svapNa zaasþraya, lakxaNa zaasþraya, muusika zaasþraya, ginipiðiima, yaaga kiriima, ága viðyaaya vaasþu viðyaaya, niiþi zaasþraya, sohonehi zaanþi karana bhuuþa viðyaaya, manþra viðyaaya, vixa viðyaaya, goonusu viðyaaya, miiyan kææ kala piLiyam kiriimee viðyaaya, kurulu viðyaaya, kaputu zaasþraya, aayuxa mepamaNa yæyi kiima, ii paharin vaLakana viðyaaya, mûga pakxiingee zabða ðæniimee zaasþraya,

[\q 8/]

(xaxa) maaNikyayangee zubha azubha kiyana maNi lakxaNaya, ðaDu næniimehi zubha azubha kiyana ðaNaAda lakxaNaya, vasþra lakxaNaya, kadu ðunu ii aayuðha lakuNuya, sþrii puruxa pirimi Lamayingee gæænu (gæhænu) Lamayingee ðaasayingee ðaasiingee æþungee azva miiharak gon ðenungee eLu bætaLu kukuLu vatu kabaragoyin aaðiingee lakxaNaya, his kan aaðii aabharaNa lakxaNaya, kæsubumûga lakxaNaya yanuyi.

(xaxaxa) (asaval ðina) rajugee bæhææra yaama hoo aapasu eema veyi. æþuLu nuvara un rajugee samiipayata yaama veyi. pita rajungee ivaþa yææma veyi. æþuLu nuvara rajunta jaya veyi. pita rajunta paraajaya veyi. mesee mohuya jaya vanneeya. mohuta paraajaya vanneeya.

(xadha) canðragrahaNaya suuryyagrahaNaya vanneeya. (graha) þaarakaavangee grahaNaya vanneeya, canðra suuryyayangee gaman (svakiiya) maargayehi hoo amaargayehi vanneeya. (graha) þaarakaavangee gaman (svakiiya) maargayehi hoo amaargayehi vanneeya. ulkaapaaþa (þaarakaa vætiima) ðisaavan ðæviima, bhuumikampaa, ahasa giguurum vanneeya. canðra suuryya (graha) þaarakaavangee uðaaviima, bæsiima, kelesiima, pirisiÐuviima vanneeya. mebaÐu vipaaka æþi canðragrahaNayak suuryyagrahaNayak (graha) þaarakaa grahaNayak vanneeya. canðra suuyya yangee mebaÐu vipaaka æþi maarga gamana hoo amaarga gamana hoo (graha) þaarakaavangee maarga gamana vanneeya. mebaÐu vipaaka æþi amaarga gamana ulkaapaaþayek (ðisaavan) ðæviimek, bhuumi kampaavak, ahasa giguurumak vanneeya. mebaÐu vipaaka æþi canðra suuryya (graha) þaarakaavangee mebaÐu vipaaka æþi uðaaviima, bæhiima (bæsiima), kelesiima, pirisiZÐu viima vanneeya yanu ðakvana viðyaayi.

(dha) hoÐin væhi hoo niyaGa hoo napuru væhi æþi vanneeya. aahaara aaðiya sulabha vanneeya hoo hiGa vanneeya. bhaya hoo leda æþi vanneeya hoo næþi vanneeyayi kiimaða hasþra muðraa aaðii lakuNuvalin yamðee prakaaza kiriimee zaasþraya, gaNiþa zaasþraya, ghaNa pramaana ðæna gæniimee gaNiþaya, kaavya zaasþraya, lookaayaþa viþaNaAda zaasþraya, lookasvabhaa zaasþraya yana mee viðyaayi.

[\q 9/]

(dhaxaxa) vivaaha kædaviima, vivaaha karaviima, hiþ (siþ) ðinaagæniima piNisa vacana kiima, viyooga karaviima, vasþu ræs karaviima, viyaðam karaviima, yahapaþ zriyaava æþi karaviima hoo næþi karaviima, gæp (garbhaya) nonasnaa see rækiima, ðiva bæÐiima, hakka bæÐiima, aþ peraLavana piNisa manþra kiriima, kan noæsiimata manþra kiriima, muuNa balana kannaadiyaka ðeevaþaavan pihitavaa prazna æsiima, aaveesa vuu gæænu (gæhænu) ðaruvangen prazna æsiima, ðevivarungen prazna æsiima, suuryyayaata hoo brahmayaata namaskaara kiriima, katin giniðæl pita kiriimaya, zrii ðeeviya kæÐaviima yanuyi.

(dhaxaxa) baarahaaraviima, baarahaara oppuu kiriima, bimgeyi sita ugaþ manþra yoðaa krid kiriima, napuxsakayaa puruxayeku kiriima, puruxayaa napuxsaka kiriima, geval þæniima, geval sææðiimata suðusu þæna baliyaaga pævæþviima, (anuhas æþæyi kiyana) vaþuren kata zaqña karaviima, anun næhæviima, anun saÐahaa gini piðiima, vamanaya karaviima, vireecana karaviima, kaNeA þel ðæmiima, æGee beheþ ðæmiima, nasya kiriima, æsata aÐun gææma, aÐun aaðii sihil beheþ gææma, (sæþ) katu aayuðha katu aaðiya yoðaa karana veðakama, zalyakarmaya, ðaru veðakama, beheþ magin karana veðakama, (þaða) beheþehi vixa mæriima yanuyi.

evæni laamaka pahaþ viðyaaven karana miþhya jiivikaaven sampuurNayen væLakuNoo zramaNa gauþamayooya.

mahaNeni, þaþhaagaþayangee guNa kiyannaavuu keles sahiþa janayaa mesee hoo guNa kiyanneeya.mahaNeni, iðin keles sahiþa janayaa þaþhaagaþayangee guNa vazayen mebanðak kiyaaða eya suLu ðeyaki. adu ðeyaki. suLu svabhaava gaþiyeki''.

20. ''mahaNeni, anya ðharmayaða æþþaaha. gæBuruvuu, ðukasee ðækkaavuu, ðukasee vatahaa gaþþaavuu, mihirivuu, þarkayen ðænagaþa nohækivuu, siyumvuu, paNaAdiþayin visin garukaLa yuþuvuu yam ðharma æþþeeða eya þaþhaagaþayoo þamangee usas jçaanayen ðæna piDukota ðeezanaa kaLooða ee ðharmayen þaþhaagaþayangee guNa hoÐin prakaazavee. pæhæðiliva penee. ee ðharma kavarahuða?

[\q 10/]

21. ''mahaNeni, samahara pinvaþ mahaNa bamuNoo pera skanðha kotas gæna kalpanaa karaþi. æðahiima æþþoo veþi. noyek aakaara æðahiim ðaha ata aakaarayakin prakaaza karaþi. kavara karuNak piLigena kumana ðeyak uðesaa pera skanðha kotas gæna kalpanaa karaþða?''.

22. ''samahara ee pinvaþ mahaNa bamuNoo saðaakaalika bava vizvaasa kara aaþmayaða lookayaða saðaakaalikayayi saþara aakaarayakin ðakvaþi''.

23. ''mahaNeni, yam mahaNek hoo bamuNek hoo viiryyayen viiryyaya niþara yeðiimen vadaa viiryyaya nævaþa nævaþa yeðiimen, nopamaa viimen, yahapaþ menehi kiriimen yam pariððekin siþa ekaGavuu kala noyek aakaaravuu pera siti þæn sihi karaþða? enam, ek jaaþiyakða, jaaþi siya ðahasakða, asaval þæna ipaðunemi. mebaÐu naamayak, gooþrayak, ruupayak, aahaarayak, suvaðuk, aayuxa æþþekviimi. in cuþavii gos asaval þæna ipaðunemi. eyin cuþavii mehi ipaðunemi. mesee yahapaþ aakaaravuu puruðu kiriim sahiþavuu noyek aakaara pera jiivaþvuu piLiveLa sihi karaþi.

pera uppaþþiya ðakinnaa mesee kiyayi. ''aaþmayaða lookayaða saðaakaalikaya. kisiþ nuupaðavayi. parvaþayak men sitiyeeya. manðaara parvaþaya men sitiyeeya. eheyin ee aaþmaya aazraya kala saþvayoo bhavayen bhavayata yaþi. jiivaþ veþi. eyin miðii yaþi. upaðiþ, saðaakal sitiþ. iita karuNu kavareeða? mama keles hiina karana viiryyayen viiryyaya niþara yeðiimen, viiryyaya nævaþa nævaþa yeðiimen, nopamaa viimen, yahapaþ menehi kiriimen yam pariððekin siþa ekaGavuu kala noyek aakaaravuu pera siti þæn sihi kalemða elesin pera uppaþþi sihikiriimee jçaanaya læbuuvemi. eyin cuþava mehi ipaðunemi. mesee yahapaþ aakaaravuu uðesiim sahiþavuu noyek aakaara pera jiivaþvuu piLiveLa sihi karami.

aaþmayaða lookayaða saðaakaalikaya. kisiþ nuupaðavayi. parvaþayak men sitiyeeya. manðaara parvaþaya men sitiyeeya. ee aaþmaya aazraya kala saþvayoo bhavayen bhavayata yaþi. jiivaþ veþi.

[\q 11/]

eyin miðii yaþi. upaðiþ, saðaakalika vasþu men niþara novenasva aaþpaya æþibava ee kaaraNayen mama ðanimi'' yi kiyaaya.

''mahaNeni, mee ee praþhama kaaraNayayi''.

24. ''ðeveni kaaraNayehiða ihaþa men sitiþæn sihi kereeða, elesin pera uppaþþi sihiþiriimee jçaanaya labayi. enam- ''sávatta vivatta'' nam kalpayakða, ''sávatta vivatta'' nam kalpa ðahayakða, asaval þæna ipaðunemi. mebaÐu naamayak, gooþrayak, ruupayak, aahaarayak, suvaðuk, aayuxa æþþekviimi. ee mama in cuþavii mehi ipaðunemi. meyaakaara þeerum karaðiim sahiþa noyek pera jaaþivala upan þæn sihi karayi.

ohu mesee kiyayi.

''aaþmayaða lookayaða saðaakaalikaya. eyin yamak nuupaðii. parvaþayaka men sitiyeeya. manðaara parvaþaya men sitiyeeya. ee saþvayooða bhavayen bhavayata yaþi. jaaþiyen jaaþiyata gaman karaþi. cuþaveþ. upaðiþ. saðaakalika vasþu men nonæsii sitiþ. iita karuNu kavareeða? mama yam pariððekin siþa ekaGavuu kala noyek aakaaravuu pera (jaaþivala) siti þæn sihi kalemi. eyin cuþava mehi ipaðunemi. meyaakaara þeerum karaðiim sahiþa noyek pera jaaþivala upan þæn sihi karami. aaþmayaða lookayaða niþyaya. mahamera aaðiya men nonæsii æþþeeyayi mee karuNinða niþya bhaavaya ðanimi''yi kiyayi.

25. ''þunvæni kaaraNayehiða yam mahaNek hoo bamuNek ihaþa kiisee pera sitiþæn sihi kereeða, elesin pera uppaþþi sihiþiriimee jçaanaya labayi. enam- ''sávatta vivatta'' nam kalpa haþalihakða, asaval þæna ipaðunemi. ee mama in cuþavii gos asaval þæna ipaðunemi. ee mama in cuþava gos mehi upanimi''yi kiyaa kiyayi.

ohu mesee kiyayi.''aaþmayaða lookayaða saðaakaalikaya. ee bhavayen yuþ saþvayooða bhavayen bhavayata yaþi. hæsireþi. cuþaveþ. upaðiþ. saðaakalika vasþu men pavaþiþ''.

''mahaNeni, mee ee þunvæni kaaraNayayi''

[\q 12/]

26. ''haþaravæni kaaraNayehiða mahaNeni, yam mahaNek hoo bamuNek þarka jçaanayen vimasayi. ohu þarkayen sampuurNayen vimasiimen labana laða þamangee vætahiima læba mesee kiyayi. ''aaþmayaða lookayaða saðaakaalikaya. eyin yamak nuupaðii. ee aaþmayen yuþ saþvayooða bhavayen bhavayata yaþi. jaaþiyen jaaþiyata gaman karaþi. cuþaveþ. upaðiþ. saðaakalika vasþu men nonæsii sitiþ''yanuyi.

''mee ee haþaravæni kaaraNayayi''.

27. ''mahaNeni, yam mahaNahu hoo bamuNoo hoo saðaakaalika bava aðahaa aaþmayaða lookayaða saðaakaalikayayi prakaaza karaþða ee siyalloo mekii haþara kaaraNayenma hoo eyin ekakin hoo prakaaza karaþi.

28. ''mahaNeni, mee ee karuNu haþara þaþhaagaþayoo hoÐin ðaniþi. mee væraði maþayen yuþ karuNu mesee gaþ æþþoo veþ. mee nævaþa nævaþa gæniim vazayen (þarkayen) þiiraNa karagaþ æþþoo veþ. mee mebaÐu gaþi æþþoo veþ. mebaÐu paralova æþþoo veþ yanuyi. þaþhaagaþayoo eya hoÐin ðaniþi. in maþþehivuu ðeeða hoÐin ðaniþi. ee hoÐa ðænuma (þarkayen) þiiraNaya kara noganiþi. keles næþikiriima þaþhaagaþayan visin ðaknaa laððee læbuu þiiraNayen novee. mahaNeni, (ðuka hoo sæpa) aaðii veeðanaa æþiviimee heeþuvaða, eya ðuruviimee heeþuvaða, rasa viÐiimaða, praþiphalaða, hikmiimaða, æþi sætiyen ðæna þaþhaagaþayoo kaamaaðiyen þorava kelesun gen miðunooya.

29. yam ðharmayan karaNakotagena þaþhaagaþayangee guNaya æþisæti hoÐaakaara kiyanu kæmæþþoo kiyaþi.

paLamuvæni baNa varayi.

1. ''mahaNeni, ek kotasak saðaakaalikaya. ek kotasak saðaakaalika novee yayi aðahannaavuu samahara mahaNa bamuNoo aaþmaya haa lookaya ek kotasak saðaakaalikaya. ek kotasak saðaakaalika novee yayi karuNuu haþarakin prakaaza karaþi''.

2. ''mahaNeni, yamkisi kalaka ðiirgha kaalayak pasuviimen mee lookaya vænasena kaalayak enneeya. lova vænasena kala bohoo seyin sanvayoo aabhassara baBalova upaðiþi. ovuhu ehi siþin ðhyaana balayen ipiða, priiþiya aahaara kotagena

[\q 13/]

þamaama babaLannee, ahasee hæsiremin, siþ priya karana æÐum pæLaÐum æþiva sitinnoo veþ. ovuhu ehi bohoo kaalayak sitiþi.

3. ''mahaNeni, yamkisi viteka ðiirgha kaalayak pasuviimen melova nævaþa hata ganiiða lova hatagaþ kala ehi hisvuu baBa vimaanayak pahaLavee. evita ekþaraa sanvayek aayuxa geviimen hoo pin geviimen, aabhassara nam baBalovin cuþavii his baBa vimanehi upaðiiyi. ohu ehi siþin ðhyaanayen ipiðii, priiþiya aahaara kota þamangeema aalookayak æþiva ahasee hæsiremin zubha vimaana æþþek vee. ohu ehi ðiirgha kaalayak sitii.

4. ohu kalak ehi þaniva visuu bævin, pasuþæviimak kaa kalakiriimak æþiveyi. ''venaþ sanvayooða mee bhavayata eþ nam iþaa hoÐaya''yi pæþiimen, siþehi cácala bavakða æþiveyi. inpasu aayuxa geviimen hoo pin geviimen, aabhassara baBalovin cuþava baBa vimanehi upaðiþ. ee saþvayaagee sahaaya bavata pæmiNeþ. ovuhuða ehi siþin hatagena, priiþiya aahaara kotagena, þamangeema aalooka æþiva zubha vimaanee sita ahasee hæsirii ðiirgha kaalayak sitiþi.

5. ''mahaNeni, evita yam ee saþvayek mulin upanneeða ohuta mesee siþeyi. ''mama, brahma vemi. mahaa brahma vemi. anik aya yataþ kara sitinnemi. anun visin yataþ kaLa nohæki vannemi. eekaanþayen siyalla ðakimi. anun maa yataþata ganimi. lookayata praðhaana vemi. looka karþaD vemi. lookaya mævumkaarayaa vemi. lovata uþum vemi. lova beðannek vemi. vasaGa karagannek vemi. upannaavuuða upaðinnaavuuða lookayaagee piyaa vemi. mee sanvayoo mavisin mavana laððooya. kumak heyinða yaþ, ''ahoo þava saþvayooþ mee bhavayata ennoo nam yahapaþæ''yi puurvayehi mata mesee siþak æþiviya. ebævin maagee siþee praarþhanaaven mee sanvayoo mee bhavayata pæmiNiyooya'' yanuyi. ee yam saþvayek pasuva upan vita ohutaða mesee siþek veyi. ''mee pinvaþ aya brahmaya, mahaa brahmaya. sessan mæda pavaþvanneki,

[\q 14/]

anun visin mæda nopavaþvanneki. eekaanþayen siyalla ðakinneki, vasavarþiyeki, praðhaanayeki, looka karþaDya. lookaya mævumkaarayaaya. uþþamayeki. lova beðanneki, vasaGa karaganneki. upan lookayaagee piyeki. mee piNaAvaþ baBahu visin api mavana laððemu. eyata heeþuva kumakða? apa mehi pæmiNa paLamu upannaavuu mohu ðutuvemu. api pasuva ipaðunemu'' yanuyi.

6.''mahaNeni, ee yam paLamuva upan saþvayek veeða ohu iþaa ðiirgha aayuxa æþþekða, iþaa uþum ruva æþþekða, mahaa pirivara æþþekða veyi. ee yam saþvayek pasuva upanneeða, ohu iþaa adu aayuxaða, ruven iþaa aduvuuða pirivara æþþekðavee. mahaNeni, ee kaaraNaya siððhavee. enam eekþaraa saþvayek ee brahma bhavayen cuþava mee minis bavata pæmiNeA''.

mee bhavayata aavaavuu ohu gihi geyin nikma zaasanayehi pæviði veyi. gihi geyin nikma zaasanayehi pæviðiva keles hiina kiriimee viiryya kota ema viiryya puhuNu kara ema viiryya nævaþa nævaþa yeðiimata pæmiNa apramaaðayata pæmiNa hoÐin bhaavana kiriimaya pæmiNa, yam see siþa ekaGa karagaþ vita þamangee pera jaaþiya sihi kereeða, ee pera jaaþiyen maþu sihi nokereeða, ohu mesee kiyayi.

''yam brahmayek veeða, ohu mahaa brahmayaaya. mæda pavaþvanneki, mæda pævæþviya nohækkeeya. anumaanayak næþiva yamak ðanneki, yataþ karanneki, praðhaanayeki, saaðanneki. mavanneki, iþaa usasya, beðanneki, vasaGa karaganneki, saþvayinta piyeki, ee yam yahapaþ baBaku visin api mavana laððaahu vemuða, ohu niþyaya, eekaanþaya saðaakaalikaya, venas novana gaþiyen yukþaya, saðaakaalika vasþuun samaga sambanðhavuu kala eseema sitinneeya. ee yahapaþ baBu visin api mavana laððaahu vemu, ee api aniþyaya, saþhira næþa. aayuxa aduya, siti bhavayen cuþava mee aaþma bhaavayata aamemu''yi. mee ee praþhama karuNayi.

[\q 15/]

7. ðevæniva mahaNeni, kriidaaven næsennaa nam ðeviyek æþþeeya. ohu bohoo veelaavak sinaavehiþ, kriidaavehiþ ælii vaasaya karayi. ohugee siþa muLaavee. sihi muLaava nisaa ee ðeviyaa ðivya zariirayayen cuþavee.

8. ''mahaNeni, mee kaaraNaya ðakinnata læbee. enam- ekþaraa saþvayek ee ðivya lookayen cuþava mee minis bavata eyi. mee aaþma bhaavayata aa ohu gihigeya aþahæra gos zaasanayehi pæviði veyi. gihigeyin gos zaasanayata pæmiNi ohu keles hiina kiriimee viiryya kota, ema viiryya puhuNuukara, ema viiryya nævaþa nævaþa yeðiimata pæmiNa, apramaaðayata pæmiNa, hoÐin bhaavanaa kiriimen yamsee siþa ekaGa karagaþ vita þamangee pera jaaþiya sihi kereeða, in maþu sihi nokereeða, eseevuu siþee þaþþvayak labayi.

9. ohu mesee kiyayi-''yam ee pinvaþ ðevi kenek kriidaaven novænasuneeða, ohu iþaa bohoo kaalayak sinaasiim kriidaa aaðiyata nopæmiNa vaasaya karayi. bohoo veelaavak sinaasiim kriidaa aaðiyehi noyeðii vaasaya karana ovungee sihiya muLaa novee. sihi nomuLaaviimen ee ðeviyoo ee aaþmabhaavayen cuþa novee. ohu niþyavuuvoo eekaanþavuuvoo, saðaakaalika vuuvoo, novenasvana gaþi æþþoova, saðaakaalikavuu vasþumen eseema sitiþ. yam ebaÐuvuu api iþaa vædivuu kriidaaven klaanþaviimuða, ee api aðhika veelaavak sinaa keLiyehi ælii sæpæyan yukþava vaasaya karamu. vædi veelaavak sinaasiim kriidaa aaðiyehi yeðii vaasaya kaLaavuu apee sihi muuLaaviya. muLaaviimenma api ee ðivya bhaavayen cuþavii aniþyaviimu. sþhira næþiviimu. suLu aayuxa æþþoo vuumha. mærena svabhaava æþiviimee minis bavata aavemu''yi kiyaaya.

10. þunvænivaða, mahaNeni, ''manopaðosika'' (siþa kilutuviima) nam ðeviyek æþa. ohu bohoo veelaa kroaðha siþin ovunovun ðesa balayi. siþa kilutu karaganii. ee ðeviyaa ee ðivyabhaavayen cuþavee.

11. ''mahaNeni, mevæni ðeyak siðuvee. ekþaraa saþvayek ee ðivya bhaavayen cuþava melovata eyi.

[\q 16/]

kelesun hiina karana yahapaþ kalpanaavata pæmiNa mevænivuu siþehi samaaðhiya labayi. ee samaaðhiyata giya siþin pera visuu ee jaaþiya sihi keree, in ææþata sihi nokeree.

12. ohu mesee kiyayi- ''yam ee pinvaþ ðeviyoo siþa kilutu karannoo noveþ nam ovuhu ðiirgha kaalayak ovunovun ðesa koopa siþin nobalaþ nam evita ovuhu vædi kalak ovunovun koopa siþin nobalaa ovunovun kerehi siþ ðuxta nokereþ. ovunovun kerehi ðuxta siþ næþi ovuhu vehesa nuvuu zariira æþþooða, vehesa nuvuu siþ æþþooða veþ. ee ðeviyoo ðivya aaþma bhaavayen cuþa noveþ. ovuhu niþyaya, saþhiraya, saðaakaalikaya, noperalena svabhaava æþiyaha. saðaakaalika (ðee) men eseema sitiþi. namuþ api yam karuNakin siþ kilutu kara ganimuða, evita api ee ðevu bhavayen cuþava mesee aniþyaya, asaþhiraya, aayuxa adu, cuþavana svabhaava æþi mee minisaþ bavata pæmiNiyemu''yi. mee ee þunvana karuNayi.

13.(parivarþana ðooxayak æþa)

[\q 17/]

14. ''mahaNeni, keLavarak æþa keLavarak næþayayi aðahana samahara mahaNa bamuNoo lodakaya keLavarak æþa keLavarak næþayayi karuNu saþarakin prakaaza karaþi.

15. ''mahaNeni, mee lookayehi yam mahaNek hoo bamuNek hoo yam see siþa ekaGakara gaþ kala (sakvala keLavara kota) siþiimen lookayee keLavarak æþæyi siþa ekaGa kiriimak æþiva vaasaya karayi. ohu mesee kiyayi. ''haaþpasa vatavuu mee lookayee keLavarak æþþeeya. esee kiimata heeþu kumakða? mama keles næþi karana viiryya kota, ee viiryya nævaþa nævaþa puhuNu kota apramaaðava yahapaþ kalpanaava æþikota yam see siþa ekaGa karagaþ kala keLavarak æþi lookayee vaasaya keremða, ebaÐu siþ ekaGa viimak labaa gaþþemi. mee heeþuven mama lookaya keLavarak æþiva haaþpasin vatavuu bava ðanimi''. mee paLamuvæni karuNa men prakaaza karaþi.

16. ''ðevænivaða mahaNeni, yam mahaNek hoo bamuNek hoo (sakvala keLavara kota) siþiimen lookayee keLavarak æþæyi siþa ekaGa kiriimak æþiva vaasaya karayi. ohu mesee kiyayi. ''mee lookaya ananþaya. keLavarak næþþeeya. esee kiimata heeþu kumakða? mama keles næþi karana viiryya kota yam see siþa ekaGa karagaþ kala yam see lova keLavarak næþæyi ðæniimak æþiva lookayee vaasaya keremða, ebaÐu siþ ekaGa viimak labaa gaþþemi. meyin lookaya ananþaya. keLavarak næþþeeyayi ðanimi''.

mee ðevæni karuNa men prakaaza karaþi.

17. ''þunvænivaða mahaNeni, mee lookayehi yam mahaNek hoo bamuNek hoo yam see siþa ekaGakara gaþ kala samaaðhigaþa siþa udin yatin novadaa

[\q 18/]

harahata væduu bævin lookayee udin yatin keLavarak æþæyi harahata keLavarak næþæyi yana ciþþa samaaðhiyak labaa vaasaya karayi. ohu mesee kiyayi. ''mee lookaya keLavarak æþþeeða keLavarak næþþeeða veyi. ''mee lookaya keLavarak æþa. keLavarak haaþpasinma æþæ''yi mesee yam mahaNa bamuNoo kiyaþða ovungee ee kiima boruvee. ''mee lookaya keLavarak æþa (næþa) haaþpasin vatavii æþa (næþæ)''yi mesee mahaNa bamuNoo kiyaþða ovungee ee kiimaða boruvee.

mee lookaya keLavarak æþþeeða, keLavarak næþþeeða veyi. esee kiimata heeþu kumakða? mama keles næþi karana viiryya kota yam see siþa ekaGa karagaþ kala lova uda yata keLavarak æþi bavata lakuNu æþþee yayiða harahata keLavarak næþi bavata lakuNu æþþee yayiða ebaÐu ðhyaanayak læba vaasaya karami. meyin mama lookaya keLavarak æþæyiða næþæyiða ðanimi''. mee þunvæni karuNa men prakaaza karaþi.

18. ''saþaravænivaða mahaNeni, mehi þarkayen vimasiima kara balannaavuu yam mahaNek hoo bamuNek æþða ohu þarka maargayen vimasaa bæliimen þamangee vætahiima anuva mesee kiyayi. ''mee lookaya keLavarak æþþee næþa, keLavarak næþþee næþa. yam ee mahaNa bamuNoo mee lookaya keLavarak æþæyiða, haaþpasinma vatavii þibeeyayiða kiyaþ nam ovungee ee kiima boruya,

yam ee mahaNa bamuNoo mee lookaya keLavarak næþæyiða, haaþpasinma vatavii næþæyiða kiyaþ nam ee kiimaþ boruya. yam ee mahaNa bamuNoo mee lookaya keLavarak æþæyiða, keLavarak næþæyiða kiyaþða ovungee kiima boruya. melova keLavarak æþþee næþa. melova keLavarak næþþee næþa''. mee ee saþaravæni karuNayi.

19. ''mahaNeni yam mahaNa bamuNoo keLavarak æþa, keLavarak næþa yayi aðahaa keLavarak æþa keLavarak næþa yana mee karuNu saþarin prakaaza karaþi. mee siyalloo mee karuNu saþarin hoo min ek karuNakin hoo esee prakaaza karaþ. mee prakaazayata min pitaþ anik karuNak næþa''.

[\q 19/]

20. ''mahaNeni ee mee karuNu þaþhaagaþayoo ðaniþi. mee væraði maþa mesee gaþ aya mesee þiiraNaya karagaþ aya mebaÐu gaþi æþþoo veþ, mebaÐu paralovak æþþoo veþ yanuyi. þaþhaagaþayoo eyaða ðaniþi. ee ðænuma (loobha, ðveeza, moohayen æþivuu) þiiraNayak novee. (þarka aaðiyen) þiiraNayak nokarana þaþhaagaþayangee keles niviima þaman visinma avabooðha karana laði.

mahaNeni, veeðanaavangee nægiimaða, bæsiimaða, bhukþi viÐiimaða, praþiphalaða, hikmiimaða æþihæti ðæna þaþhaagaþayoo ælmak nokota kelesungen miðunooya. eya þaþhaagaþayoo usas jçaaNayen þamanma ðæna vaðaaraþi. eyin (ee ðharmayen) þaþhaagaþayangee guNa æþihæti kiyannoo hoÐin kiyaþ''.

21. ''mahaNeni samahara mahaNa bamuNoo 'amaraa vikxepa' (aþata asunovana aaÐun) nam æðahiimak æþþoo veþ. ee ee þænaðii prazna æsuu kala karuNu saþarakin 'amaraa vikxepa' vuuvoo vacana ðamaa gæsiimen 'amaraa vikxepayata' pæmiNeþ''.

22. ''mahaNeni, mee lookayehi yam mahaNek hoo bamuNek hoo mee kusalyayi æþi hæti noðaniyi. mesee ohu boru kiimata bhayin boru kiimata lajjaaven mee kusalyayi nopavasaþi. mee akusalæyiða nopavasaþi. ee ee þæna prazna æsuu kala 'amaraa vikxepa' nam vacana ðamaa gæsiimata pæmiNeA. mee praþhama karuNayi''.

23. ''ðevænivaða mahaNeni, mee lookayehi yam mahaNek hoo bamuNek hoo mee kusalyayi harihæti noðaniyi. mee akusalyayi harihæti noðaniyi.

mesee ohu þaða ælmata bhayin, þaða ælmata lajjaaven mee kusalyayi nopavasaþi. mee akusalyæyi nopavasaþi. ee ee þæna prazna æsuu kala 'amaraa vikxepa' nam vacana ðamaa gæsiimata pæmiNeA''.

[\q 20/]

24. ''þunvænivaða mahaNeni, mehi yam mahaNek hoo bamuNek hoo mee kusalyayi hari aakaara noðaniyi. mee akusalyayi hari aakaara noðaniyi.

mahaNeni amaraa vikxepakavuu samahara bamuNoo yam karuNakata pæmiNa yamak heeþukota gena ee ee þænaðii prazna æsuu kala vacana ðamaa gæsiima nam vuu amaraa vikxepayata pæmiNeþða, mee ee þunvæni karuNayi''.

25. ''saþaravænivaða mahaNeni, mehi yam mahaNek hoo bamuNek nuvaNa næþiva loku moodayek vee. ohu anuvaNa bævin bohoo mooda bævin ee ee þænaðii prazna kaLa kala 'amaraa vikxepa' namvuu vacana ðamaa gæsiimata pæmiNeA''.

mahaNeni amaraa vikxepakavuu samahara bamuNoo yam karuNakata pæmiNa yamak heeþukota gena ee ee þænaðii prazna kaLa kala vacana ðamaa gæsiima nam vuu amaraa vikxepayata pæmiNeþða, mee ee saþaravæni karuNayi''.

26. ''mee saþarin hoo eyin ekakin hoo esee pæmiNeþ. meyin pitaþ kisi karuNakin novee''.

27. ''mahaNeni ee mee karuNu þaþhaagaþayoo ðaniþi.''

''mahaNeni, samahara mahaNa bamuNoo aheeþuka (ibee) uppaþþi æþæyi vizvaasa karaþi. ovuhu karuNu ðekakin aaþmayaða lookayaða (ibee) aheeþukava upannee yayi prakaaza karaþi.

28. ''mahaNeni, ''ruupaya pamaNak æþþaa'' nam ðevi kenek vee. ohu jiiviþayaþ iiLaGa jiiviþayaþ ekaþu karaNa siþa (praþisanðhi ciþþaya) pahaLaviimen ee ðeeva bhaavayen cuþa veþ. ohu mesee kiyayi.- ''aaþmayaða lookayaða heeþuvak næþiva (ibee) upanneeya. esee kiyannee manða? mama puurvayehi noviimi. ee mama pera novii (nosita) ðæn saþva bhaavayata pæmiNiyemi''.

[\q 21/]

29. ''ðevænivaða mahaNeni, mee lookayehi yamkisi mahaNek hoo bamuNek hoo þarka karannekva, vimasannekva mesee kiyayi''. ''aaþmayaða lookayaða aheeþukava (ibeema) upanneeya''.

30. ''mahaNeni, ee mahaNa bamuNoo heeþuvak næþi uppaþþiya æþæyi vizvaasa kara mee karuNu ðekin aaþmayaða lookayaða (ibee) heeþuvak næþiva upannee yayi prakaaza karaþi. ee siyallooma mee karuNu ðekin hoo eyin ekakin hoo esee prakaaza karaþi. meyin pita karuNakin novee''.

31. ''mahaNeni, ee mee mahaNa bamuNoo aþiiþaya gæna kalpanaa karannoova, aþiiþaya gæna æðahiim æþþoova, aþiiþaya gæna karuNu ðaha atakin noyek maþa ðakvana vacana kiyaþi. ee siyallooma mee karuNu ðaha aten hoo movun aþarin ekakin hoo kiyaþi. meyin pitaþa vuuvak nokiyaþi''.

32. ''mahaNeni, anaagaþaya kalpanaa karannaavuu, anaagaþaya gæna vizvaasa æþi, anaagaþaya gæna karuNu haþalis haþarakin noyek maþa ðakvana vacana kiyannaavuu mahaNa bamuNoo æþþaahuya''.

33. ''mahaNeni, maraNin maþu aaþmayehi lakuNu (sájçaa) æþþeeyayi maþa æþi samahara mahaNa bamuNoo æþþaahuya. maraNin maþþehi sájçaa æþi aaþmayaða ðahasaya aakaarayakin ovuhu prakaaza karaþ.

aaþmaya ruupa sahiþaya, niþyaya, maraNin maþu lakuNu æþþeeyayi prakaaza karaþi. aaþmaya arupiiya, niþyaya, maraNin maþu lakuNu æþþeeyayi prakaaza karaþi. aaþmaya ruupa æþþeeða ruupa næþþeeða veyi, niþyaya, maraNin maþu lakuNu æþþeeyayi prakaaza karaþi. aaþmaya ruupayak næþþeemaða aruupa næþþee noveyiða veyi.

[\q 22/]

aaþmaya keLavarak (anþayak) æþþee veyi. aaþmaya keLavarak næþþee veyi. aaþmaya keLavarak æþþeeða næþþeeða veyi. aaþmaya keLavarak næþþeeða noma næþþeeða veyi. aaþmaya ekama lakuNu valin yuþu veyi. aaþmaya noyek lakuNu valin yuþu veyi. aaþmaya iþaa kudaa lakuNu valin yuþu veyi. aaþmaya siimaavak næþi lakuNen yuþu veyi. aaþmaya noanumaana sæpayen yuþu veyi. aaþmaya noanumaana ðukin yuþu veyi. aaþmaya ðukasæpa ðeken yuþu veyi. aaþmaya noðukin yuþu nosæpen yuþu veyi. ee aaþmaya niþyaya, maraNin maþu lakuNu æþþeeyayi prakaaza karaþi. ee siyalloo mee soLos vasþuven esee prakaaza karaþ. næþahoþ meyin ekakin prakaaza karaþ. meyin pitaþavuu ekakin prakaaza nokaraþ''.

34. ''mahaNeni, samahara mahaNa bamuNoo maraNin maþu lakuNu næþæyi aðahannoova karuNu atakin maraNin maþu aaþmaya maraNin maþu lakuNu næþþak kota prakaaza karaþ''.

35. ''maraNin pasu ruupa æþi niþya aaþmayak veyi. eya lakuNu næþþeeyayi prakaaza karaþ. ruupaya næþi aaþmayak veyi. eya lakuNu næþþeeyayi prakaaza karaþ. ruupaya æþþaavuuða ruupaya næþþaavuuða aaþmayak veyi. ruupaya næþþaavuuða aruupaya næþþaavuuða aaþmayak veyi. ananþayak æþþaavuuða aaþmayak veyi. ananþayak næþþaavuuða aaþmayak veyi. ananþayak æþþaavuuða, ananþayak næþþaavuuða aaþmayak veyi. ananþayak noma æþþaavuuða, ananþayak noma næþþaavuuða aaþmayak veyi. eya maraNin maþu niþyavuu bævin lakuNu næþþeeyayi prakaaza karaþ''.

36. ''mahaNeni, samahara mahaNa bamuNoo maþu noma sájçaa (lakuNu) æþi, noma asájçaa (lakuNak nuvuuðee) æþi maþa æþþoo veþ. ohu karuNu atakin maraNin maþu aaþmaya noma sájçaa noma asájçaa kota paNavaþ''.

[\q 23/]

37. ''maraNin maþu aaþmaya niþyaya, ruupa æþþakya, noma sájçaa æþi noma asájçaa æþiyayi prakaaza karaþ. maraNin maþu aruupiivuu aaþmaya niþyaya, noma sájçaa æþivuu noma asájçaa æþivuuyayi prakaaza karaþ. ruupiivuuða aruupiivuuða aaþmaya niþyaya, noma sájçaa æþivuu noma asájçaa æþivuuyayi prakaaza karaþ. noma ruupa æþi noma aruupa æþi aaþmaya niþyaya, noma sájçaa æþivuu noma asájçaa æþivuuyayi prakaaza karaþ. keLavarak æþi aaþmayak veyi. eya niþyaya, maraNin maþu noma sájçaa æþi noma asájçaa æþiyayi prakaaza karaþ. keLavarak næþi aaþmayak veyi. eya niþyaya, maraNin maþu noma sájçaa æþi noma asájçaa æþiyayi prakaaza karaþ. keLavarak æþþaavuuða næþþaavuuða aaþmayak veyi. eya niþyaya, maraNin maþu noma sájçaa æþi noma asájçaa æþiyayi prakaaza karaþ. keLavarak næþþaavuuða keLavarak noma æþþaavuuða aaþmayak veyi. eya niþyaya, maraNin maþu noma sájçaa æþi noma asájçaa æþiyayi prakaaza karaþ''.

38. ''mahaNeni, samahara mahaNa bamuNoo sásaarayak næþæyi vizvaasa kara saþvayaagee næþiviima, vinaazaya saha bhavaya næþivii yææma karuNu haþakin prakaaza karaþ''. ''pinvaþa, saþara mahaa bhuþayangen hatagaþ mavupiyangee sambanðhayen upan rEpayak æþi mee aaþmaya zariirayen þvan viimen næþi vanneeya, vinaaza vanneeya, maraNin maþu novanneeya. pinvaþa, mepamaNakin mee aaþmaya hoÐin næþivii giyeeya''.

39. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''pinvaþa, oba kiyana ee aaþmaya æþþeeya, eya æþþee næþæyi nokiyami. pinvaþa, meþekin ee aaþmaya hoÐaakaara næþivii giyee næþa. pinvaþa, ruupayak æþi, kaama lookayee hæsirena kææma kana anya ðivya aaþmayak æþþeeya. eya oba noðaniyi, noðakiyi. mama eya ðanimi, ðakimi. pinvaþa, ee aaþmaya zariirayen venvuu pasu næþivii yanneeya. maraNin maþu novanneeya. pinvaþa, epamaNakin mee aaþmaya næþivii giyee veyi''.

[\q 24/]

40. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''pinvaþa, oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, mepamaNakin ee aaþmaya hoÐaakaara næþivii nogiyeeya. pinvaþa, ruupayak æþi, siþ upaðavana laða, siyalu avayava æþi, ðæniimata upakaara vana nopirihuna avayavayan æþi anya ðivya aaþmayak æþþeeya. eya oba noðaniyi, noðakiyi. mama eya ðanimi, ðakimi. pinvaþa, yamakin ee aaþmaya zariirayen venviimen siÐenneeya. maraNin maþu novanneeya. pinvaþa, epamaNakin mee aaþmaya manaakota næþivii giyee veyi''.

41. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''pinvaþa, oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, mepamaNakin ee aaþmaya hoÐaakaara næþivii nogiyeeya. pinvaþa, anya hæma kaaraNayakin ruupa lakuNu pitakiriimen næne lakuNu bæsiimen noyek aaþma lakuNu amaþaka viimen aakaazaya nimak næþæyi ''aakaazaanaçcaayaþana'' nam paLamuvæni aruupa brahma lookayata pæmiNi aaþmayak æþa. eya oba noðaniyi, noðakiyi. mama eya ðanimi, ðakimi. pinvaþa, yam kaleka ee aaþmaya zariirayen venva næþivii yanneeða, vinaazavii yanneeða, maraNin maþu novanneeða, pinvaþa, mepamaNakin mee aaþmaya hoÐaakaara næþivii giyee veyi''.

42. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''pinvaþa, oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, meþekin ee aaþmaya hoÐaakaara næþivii nogiyeeya. pinvaþa, hæma aakaarayen ''aakaazaanaçcaayaþana'' nam paLamuvæni aruupa brahma lookayen ikmavii siþa keLavarak næþæyi ''viçaçaaNaçcaayaþanaya'' nam brahma lookayata pæmiNi aaþmayak æþa. eya oba noðaniyi, noðakiyi. mama eya ðanimi, ðakimi. pinvaþa, yam kaalayakaðii aaþmaya zariirayen venva næþivii yanneeða, vinaazavii yanneeða, maraNin maþu novanneeða, pinvaþa, mepamaNakin mee aaþmaya hoÐaakaara næþivii giyee veyi''.

[\q 25/]

43. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''pinvaþa, oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, meþekin ee aaþmaya hoÐaakaara næþivii nogiyeeya.

pinvaþa, hæma aakaarayen ''viçaçaaNaçcaayaþanaya'' nam brahma lookayen ikmavii kisivak næþæyi ''aakiçcaaççaayaþanaya'' nam brahma lookayata pæmiNi aaþmayak æþa. eya oba noðaniyi, noðakiyi. mama eya ðanimi, ðakimi. pinvaþa, yam kaalayakaðii ee aaþmaya zariirayen venvii næþivii yanneeða, maraNin maþu novanneeða, pinvaþa, mepamaNakin mee aaþmaya hoÐaakaara næþivii giyee yayi'' mesee yam kenek saþvayaagee næþivii yaama, vinaazaya, bhavaya næþivii yaama prakaaza karayi''.

44. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''pinvaþa, oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, meþekin ee aaþmaya hoÐaakaara næþivii nogiyeeya. pinvaþa, hæma aakaarayen ''viçaçaaNaçcaayaþanaya'' nam brahma lookayen ikmavii kisivak næþæyi ''aakiçcaaççaayaþanaya'' nam brahma lookaya ikma kota meya zaanþaya, meya mihiriyayi ''neevasaççaanaasaççaayaþanaya'' nam brahma lookayata pæmiNi aaþmayak æþa. eya oba noðaniyi, noðakiyi. mama eya ðanimi, ðakimi. pinvaþa, yam kaalayakaðii ee aaþmaya zariirayen venvii næþivii yanneeða, vinaaza vanneeða, maraNin maþu novanneeða, pinvaþa, mepamaNakin ee aaþmaya hoÐaakaara næþivii giyee yayi'' mesee yam kenek saþvayaagee næþivii yaama, vinaazaya, bhavaya næþivii yaama prakaaza karayi''.

45. ''mahaNeni, samahara mahaNa bamuNoo (ðitthaðhamma nibbaanavaaða) mee aaþma bhaavayeeðiima nirvaaNaya aþveeyayi aðahannoo veþi''.

46. ''mahaNeni, mee lookayehi yam mahaNek hoo bamuNek hoo mebaÐu maþa æþþek mebaÐu æðahiim æþþek veyi. ''pinvaþa, yam ðineka mee aaþmaya pácakaama

[\q 26/]

guNayen yuþuvuuyee, aþvuuyee inðriyayan pinavaaða, mepamaNakin, mee aaþmaya mee aaþma bhaavayeeðiima nirvaaNayata pæmiNiyee veyi'' kiyaaya''.

47. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, mee aaþmaya mepamaNakin mee aaþmayeema nivaNata nopæmiNiyee veyi. iita heeþu kumakða? kamsæpa aniþyaya, ðukaya. peraLena aakaaraya. (kaama sæpayee) peraLiima, venasviima nisaa zooka, væLapiim, ðuk, kaNagaatu saha þaða zookaya upaðinnooya. pinvaþa, yam kaalayakaðii ee aaþmaya kaamayen venva akuzala ðharmayangen venva, siþa aramuNata nagaa aramuNehi siþa hasuruvaa viiveekayen hatagaþ priiþi sahiþa sæpa æþi paLamuvæni ðhyaanayata pæmiNa vaasaya kereeða, pinvaþa emapaNakin mee aaþmaya mee aaþmayeeðiima nivaNata pæmiNiyee veyi''.

48. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, ee aaþmaya mepamaNakin mee aaþmayeeðii nivaNata pæmiNiyee næþa. iita heeþu kumakða? ehi yam visaÐaa balana vicaarayoo veþða, ovun nisaa ee ðhyaanaya laamaka see peneyi. pinvaþa, yam kaalayakaðii mee aaþmaya visaÐaa balana vicaarayingee saþutuviimen siþee vizeexa saþutu gaþiya saha ekaGakamin yukþavuu, visaÐaa bæliimen þoravuu, vicaara rahiþavuu, samaaðhiyen æþivuu priiþiya saha sæpa æþi ðevæni ðhyaanayata pæmiNa vaasaya kereeða, pinvaþa mepaNakin mee aaþmaya mee aaþmayeeðiima nivaNata pæmiNiyee veyi''.

49. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, ee aaþmaya mepamaNakin mee aaþmayeeðii nivaNata pæmiNiyee næþa. iita heeþu kumakða? ehi priiþiyaða, siþee udaGu bavaða heeþukota gena ee ðhyaanaya laamakayayi penee.

[\q 27/]

pinvaþa, yam kaalayakaðii mee aaþmaya priiþiyee noæliimen sihi æþiva nuvaNa æþiva unanðuvak æþiva vaasaya karayiða, zariirayen sæpa viÐiiða, uþþamayoo ya ðhyaanayakata unanðuu næþibava æþþooya, sihi æþþooya, sæpa viveekaya æþþooyayi kiyaþða, ee þunvæni ðhyaanayata pæmiNa vaasaya kereeða, pinvaþa mepaNakin mee aaþmaya mee aaþmayeeðiima nivaNata pæmiNiyee veyi''.

50. vena ayek ohuta mesee kiyayi.- ''oba kiyana ee aaþmaya æþa, eya næþæyi nokiyami. pinvaþa, ee aaþmaya mepamaNakin mee aaþmayeeðii nivaNata pæmiNiyee næþa. iita heeþu kumakða? ehi sæpayayi siþehi ðhyaanayen nægita nægita sæpaya nævaþa sihi kiriima veeða, eyin eya laamakayayi hæGee. pinvaþa, yam kaleka mee aaþmaya sæpa næþi kiriimenða, ðuka næþi kiriimenða, paLamuvenma saþuta asaþuta næþiva yææmen ðuka næþi sæpa næþi upeekxaava nisaa sihiyee parizaqðhiya æþi haþaravæni ðhyaanayata pæmiNa vaasaya kereeða, pinvaþa mepaNakin mee aaþmaya mee aaþmayeeðiima nivaNata pæmiNiyee veyi''.

51. ''mahaNeni, ee mahaNa bamuNoo (looka) avasaanaya gæna kalpanaa kara (looka) avasaanaya gæna maþa æþikara gena karuNu haþalis saþarakin (looka) avasaanaya gæna noyek maþa ðakvana vacana kiyaþi''.

52. ''mahaNeni, yamkisi mahaNa bamuNoo (lookayee) patan gænma kalpanaa karaþða, (looka) avasaanaya gæna kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna maþa æþiþoo veþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna karuNu hæta ðekakin noyek aakaara maþa ðakvana vacana kiyaþi''.

53. ''mahaNeni, mee kaaraNayehi maþa hæta ðeka aþuren yamakin ee mahaNa bamuNoo saðaakaalika bavaka aðahannoo aaþmayaða lookayaða saðaakaalika kota prakaaza karaþða,

[\q 28/]

yam mahaNa bamuNoo kotasak saðaakaalikaya, kotasak saðaakaalika noveeya yana maþa æþþoova aaþmayaða lookayaða kotasak saðaakaalikayayiða, kotasak saðaakaalika noveeyayiða prakaaza karaþ''.

54. ''yam ee mahaNa bamuNoo nimak æþa nimak næþa yana maþaya æþþoova lookayee nimak æþi bavaða næþi bavaða prakaaza karaþ''.

yam ee mahaNa bamuNoo (aaÐan men) asunovana gaþi æþþoova ee ee kaaraNayehi prazna vicaarana laððaahu vacanayangee viyavul gaþiyata kelavarak næþi viyavul gaþiyata pæmiNenða,

55. yam ee mahaNa bamuNoo aheeþukava upanneeya yana yana maþaya æþþoova aaþmayaða, lookayaða aheeþukava upan bava prakaaza karaþða,

56. yam ee mahaNa bamuNoo avasaanaya kalpanaa karannoova avasaanaya gæna maþa æþþoova avasaanaya gæna maþa prakaaza karaþða,

maraNin maþu aaþmaya lakuNu æþþakyayi maþa æþþoova maraNin maþu aaþmaya lakuNu æþþak kota prakaaza karaþða,

maraNin maþu aaþmaya lakuNu næþþakyayi maþa æþþoova maraNin maþu aaþmaya lakuNu næþþak kota prakaaza karaþða,

maraNin maþu aaþmaya gæna ''prakata sájçaavak næþþeeya'' (nevasájçaa naasájça) yana maþa æþþoova maraNin maþu aaþmaya prakata sájçaavak næþi ðeyak kota prakaaza karaþða,

sásaarayak næþæyi maþa æþþoova karuNu saþakin saþvayaagee (jiiviþayen) siÐiima, vinaazaya, bhavaya næþiviima prakaaza karaþða,

mee jaaþiyeema nivan aþveeyayi maþa æþþoova saþvayaagee mee jaaþiyeema nivan aþviima prakaaza karaþða,

[\q 29/]

(looka) avasaanaya kalpanaa karannoova (looka) avasaanaya gæna maþa æþþoova (looka) avasaanaya gæna noyek maþa prakaaza karaþða,

(lookayee) patan gænma kalpanaa karaþða, (looka) avasaanaya gæna kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna maþa æþiþoova (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna noyek aakaara maþa prakaaza karaþða,

saðaakaalika bavaka aðahannoo aaþmayaða lookayaða saðaakaalika kota prakaaza karaþða,

kotasak saðaakaalikaya, kotasak saðaakaalika noveeya yana maþa æþþoova aaþmayaða lookayaða kotasak saðaakaalika kota, kotasak saðaakaalika nokota prakaaza karaþða,

eya inðriyayangee sparzaya nisaavee.

57. ''nimak æþa nimak næþa'' yana maþaya æþþoova karuNu saþarakin lookayee nimak æþi bavaða næþi bavaða prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

(aaÐan men) asunovana gaþi æþþoova ee ee kaaraNayehi prazna vicaarana laððaahu vacanayangee viyavul gaþiyata kelavarak næþi viyavul gaþiyata pæmiNeðða eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

58. (aaþmayaða lookayaða) aheeþukava upanneeya yana maþaya æþþoova aaþmayaða, lookayaða aheeþukava upannak kota prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

looka avasaanaya kalpanaa kara (looka) avasaanaya gæna maþa æþþoova (looka) avasaanaya gæna noyek aakaara maþa prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

maraNin maþu aaþmaya lakuNu æþþakyayi maþa æþþoova maraNin maþu aaþmaya lakuNu æþþak kota prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

59. ''mahaNeni, yam mahaNa bamuNoo maraNin maþu aaþmaya lakuNu næþþakyayi maþa æþþoova karuNu atakin aaþmaya lakuNu næþþak kota prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

[\q 30/]

(aaþmaya piLibaÐa) maraNin maþu ''prakata sájçaavak næþþeeya'' (nevasájçaa naasájça) yana maþa æþþoova maraNin maþu aaþmaya prakata sájçaavak næþi ðeyak kota prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

(aaþmaya gæna) sásaarayak næþæyi maþa æþþoova saþvayaagee (jiiviþayen) siÐiima, vinaazaya, bhavaya næþiviima prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

mee jaaþiyeema nivan aþveeyayi maþa æþþoova saþvayaagee mee jaaþiyeema nivan aþviima prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

(looka) avasaanaya kalpanaa karannoova (looka) avasaanaya gæna maþa æþþoova (looka) avasaanaya gæna noyek maþa prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

(lookayee) patan gænma kalpanaa karaþða, (looka) avasaanaya gæna kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna maþa æþiþoova (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna noyek aakaara maþa prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

saðaakaalika bavak aðahannoova aaþmayaða lookayaða saðaakaalika kota prakaaza karaþða, eyaða inðriyayangee sparzaya nisaavee.

kotasak saðaakaalikaya, kotasak saðaakaalika noveeya yana maþa æþþoova aaþmayaða lookayaða kotasak saðaakaalika kota, kotasak saðaakaalika nokota prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

nimak æþa nimak næþa yana maþaya æþþoova lookayee nimak æþi bavaða næþi bavaða prakaaza karaþða,

[\q 31/]

ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

(aaÐan men) asunovana gaþi æþþoova ee ee kaaraNayehi prazna vicaarana laððaahu vacanayangee viyavul gaþiyata kelavarak næþi viyavul gaþiyata pæmiNeþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

aheeþukava upanneeya yana maþa æþþoova aaþmayaða, lookayaða aheeþukava upan bava prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

60. (looka) avasaanaya kalpanaa karannoova avasaanaya gæna maþa æþþoova (looka) avasaanaya gæna noyek aakaara maþa prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

maraNin maþu aaþmaya lakuNu æþþakyayi maþa æþþoova maraNin maþu aaþmaya lakuNu æþþak kota prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

maraNin maþu aaþmaya lakuNu næþþakyayi maþa æþþoova maraNin maþu aaþmaya lakuNu næþþak kota prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

61. ''mahaNeni, yam ee mahaNa bamuNoo maraNin maþu aaþmaya gæna ''prakata sájçaavak næþþeeya'' (nevasájçaanaasájça) yana maþa æþþoova maraNin maþu aaþmaya prakata sájçaavak næþi ðeyak kota prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

sásaarayak næþæyi maþa æþþoova saþvayaagee (jiiviþayen) siÐiima, vinaazaya, bhavaya næþiviima prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

[\q 32/]

mee jaaþiyeema nivan aþveeyayi maþa æþþoova saþvayaagee mee jaaþiyeema nivan aþviima prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

(looka) avasaanaya kalpanaa karannoova (looka) avasaanaya gæna maþa æþþoova (looka) avasaanaya gæna noyek maþa prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

(lookayee) patan gænma kalpanaa karaþða, (looka) avasaanaya gæna kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna maþa æþiþoova (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna noyek aakaara maþa prakaaza karaþða, ovungee ee hæGiima sparzayen þoravuuvakæyi yana mee kaaraNaya sæbææ bava nopenee.

62. ''mahaNeni, yam ee mahaNa bamuNoo saðaakaalika bavak aðahannoova aaþmayaða lookayaða saðaakaalika kota prakaaza karaþða, kotasak saðaakaalikaya, kotasak saðaakaalika noveeya yana maþa æþþoo veþða, nimak æþa nimak næþa yana maþa æþþoo veþða, (aaÐan men) asunovana gaþi æþþoo veþða, (aaþmayaða lookayaða) aheeþukava upanneeya yana maþa æþþoo veþða, (looka) avasaanaya kalpanaa karannoo veþða, maraNin maþu aaþmaya lakuNu æþþakyayi maþa æþþoo veþða, maraNin maþu aaþmaya lakuNu næþþakyayi maþa æþþoo veþða, maraNin maþu aaþmaya gæna ''prakata sájçaavak næþþeeya'' (nevasájçaa naasájça) yana maþa æþþoo veþða, sásaarayak næþæyi maþa æþþoo veþða, mee jaaþiyeema nivan aþveeyayi maþa æþþoo veþða, (looka) avasaanaya kalpanaa karannoo veþða, (lookayee) patan gænma kalpanaa karannoo veþða, avasaanaya gæna kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya kalpanaa karaþða, (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna maþa æþiþoova (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna noyek aakaara maþa prakaaza karaþða, ee siyallooma haya aakaara sparzayangee

[\q 33/]

vææyamen sparza kota hæGiim æþikara gannaahuya. ovunta ''veeðanaaven þanhaava veyi, þanhaava heeþuven þaða ælma veyi, þaða ælma heeþuven bhavaya veyi, bhavaya heeþuven (jaaþiya) ipaðiima veyi, ipaðiima heeþuven ðiriima, maraNa, zooka, væLapiim, ðuka, kaNagaatu, þaða vehesa hataganiþ.

mahaNeni, yam kaleka mahaNek haya aakaara sparza (sparzaayaþanayangee) uppaþþiyaða, bæsiimaða, bhukþi viÐiimaða, praþiphala viÐiimaða þaþu lesa ðaniiða ohu mee siyallatama vadaa iþaa usas ðharmayan ðanii''.

63. ''mahaNeni, yamkisi mahaNek hoo bamuNek hoo (lookayee) patan gænma kalpanaa karannoo hoo (looka) avasaanaya kalpanaa karannoo hoo, (lookayee) patan gænma avasaanaya kalpanaa karannoo hoo, (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna maþa æþiþoova (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna noyek aakaara maþa prakaaza karaþða, ee siyalloo (miþhyaa) ðælehi æþuLaþ karana aya ehima maþuvennaahuya. paavennaahuya. - ehi æþuLaþ vuuvaahuu (jalaya yatata giyaahu) maþuvennaahu paanennaahuya.

mahaNeni, yam ðakxa masun marannek vilakata bæsa ehi masun siyalloo ðæla æþulata karana laððaahu ehi bæÐunaahu, kimiðennahuya, paavennaahuya.

mahaNeni, elesinma yam kisi mahaNek hoo bamuNek hoo (lookayee) patan gænma kalpanaa karannekva hoo (looka) avasaanaya kalpanaa karannekva hoo, patan gænma avasaanaya kalpanaa karannekva hoo, (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna maþa æþiþekva (lookayee) patan gænma avasaanaya gæna noyek aakaara maþa prakaaza karaþða, ee siyallooma (miþhyaa) ðælehi æþuLaþ karana laððaahu ehima maþuvennaahuya. kimiðennahu paavennaahuya. ehi æþuLaþ vuuvaahuuya, ðæla æþuLaþa bæÐunaahu, maþuvennaahu paanennaahuya.

mahaNeni, yam see aBa vallee natuva kæpuna kala natuvee bæÐuna siyaLu aBa gedi natuva anuva yanneeða, mahaNeni, elesama bhavayata æþi aazaava siÐinalaða

[\q 34/]

þaþhaagaþayangee zariiraya pavaþii. yamþaak zariiraya pavaþiiða, ee þaak ðev minissu ee zariiraya ðakiþi. zariiraya biÐii venviimen pasu jiiviþaya (praþisanðhi rahiþava) pirihuNu bævin ðevi minissu þaþhaagaþayan noðakiþi.

64. mesee vaÐaaLa kala aayuxmaþ aananða svaamiin vahansee bhaagyavaþun vahanseeta mesee kiyaa siti seeka. ''svaamiini, puðumayi. svaamiini, bohoo puðumayi. svaamiini, mee ðharma kramayata monayam namak viya yuþuða?''

''aananðaya, esee viinam, mee ðharma kramaya ''arþha jaala''yayi (nama) ðarava, ''ðharma jaala''yayiða eya ðarava, ''ðûxti jaala''yayiða eya ðarava, ''niruþþara ságraama vijaya''yayiða eya ðaravæyi'' bhaagyavaþun vahansee mesee vaðaala seeka. saþutu siþ æþi ee bhikxuhu bhaagyavaþun vahansee ðesuu ðharmayata pæsasuuha. mee gaaþhaa næþi suuþraya (veyyaakaraNa ðharmaya) ðeezanaa karana kala ðasa ðahasak looka ðhaaþuva kampaa viya.

paLamuvana brahmajaala suuþraya nimi