amerikan viplavaya iilaGa aðirayata

laþin akuru -- Latin Script

[2016-11-14]
(akuru loku karanna bravsara kavuLuvee ðakuNu agin allaagena mehi æþi salaruvaka paLalata aasanna þaramata pituva patu karanna)

amerikan viplavaya ðæn iilaGa aðirayata pivisunaa. ena janavaariyeeðii aLuþ janaaðhipaþi ðivurum ðenavaa. ðæn ðæn kakuLuvaa ðiya sæliyee natanna patangannavaa peenavaa æþi. mama mee kaþaava magee lee nææyanta kiyannee mee vipalavayee aaðinava apataþ, muLu lookayataþ balapaana nisaa saha meeka apataþ hoÐa aaðarzayak nisaaþ ya.

siyallatama issara velaa kiva yuþuyi abhyavakaazayee vena siððhiya. ee apee kudaa ratataþ iitaþ kudaa israayalayataþ niðahasa læbuna 1948ta pasuva canðrayaa pûþhiviiyata aasannama vunee pahugiya pooya ðavasee vagayi. haÐa kaalayeeðii karaðiya ihala nagina vaga api ðannavaa. ummaþkayangee unmaaða bava uþsanna venavaa. ('api nam hoÐayi' kiyalaa ihalin hiþaagena inna apee manasvalataþ ee balapææma siðu venavaa). ee vageema muhuðee lavaNa bhaavaya haa samaana æGaval æþi apiþ iþaa svalpava vuvaða pun pooyata us venavaa kiyaa ðæna sitiyaaða?

hæliyee þæmbena kakuLuvaa paalana páþiyayi. praðhaana pakxa ðeka, janaþaa prakaazana sásþhaava (Public Broadcasting Corporation) æþuLu siyaLu sammaþa puvaþ aayaþanaþ, ihalin væjabena vizvaviðyaalavala upaaðhiðhaarinuþ, eekata ayaþ venavaa. mee aya sæpa vætup labamin þama páþiya saha þama naayakayangee abhilaazayanta namya 'puvaþ' hoo vyaaja kaþaa beðaa harinavaa; avaasi ðee vasan karanavaa. siððhi siðuvena þænvala sitan vaarþþaa karannangen puvaþ labaagannavaata vadaa ee ee þæn gæna ðannavaa kiyana namuþ rahasya 'vizvaasavaþ' þoraþuru sapayannan, (reliable sources) kiyana ðee þamanta yogya viðihata goþaa puvaþ liyana ekayi aða vædiyen kerennee.

meeka aða iiyee vuna ðeyak noveyi. mata maþakayi viyatnaam yuððhaya kaalayee deeli nivus paþ‌‌þarayee hæmaðaama þibunaa iiyee viyatkóvaru mepamaNak mæruvaa kiyalaa. mata hiþunaa mee viðihata ee ratee janagahanaya ðepaarak mærenna oonee kiyaa. amerikanvarun yuððhaya pæraðunaa nee? koriyaavenuþ irak gahalaa pæna gaþ‌‌þaa. 1971kee kærælla vena kota biibiisii eka kivuvaa kæralikaruvan rata allalaa ðæn mahanuvara vataLalaa kiyalaa. ðeyiyoo saakki; mama eþakota hitiyee nuvarayi!

tramp yaþaarþhavaaðiyek (pragmatist) kiyaa janapaþi oobamaa kivuvaa. eeka eka aþakin æþ‌‌þayi. næþnam saarþhakava vyaapaara geniyanna bææ. baðu geviima, alaabha uluppaa penniima þaraGakaarii veLaÐapolee saarþhakava ræÐii sitinna aþyaavazyakayi. iþin apee iilaGa amerikan loku mæNikee tramp niLamee gæna mehemayi kivuvee:

apita vageema ígriisi i akura haa oo akuru yuvala uccaaraNa karanna bæri æmarikan naaþhapaþnii maleeniyaa! api oyaata aaðareyi.

kooka vunaþ, tramp janapaþi vunaata noveyi, paalana páþiyee aga ræjina hætiyata otunu palanðanna hitiya klintan caura ræjina pæraðuna ekatayi apa jaya gii gæyiya yuþþee. mee avasþhaavata suðusuma giiya yuðevuvan iþaa ðükhiþa þaþþvayaka siti avaðiyeeðii, 'þavama api ivara vunee nææ; nægii sitalaa iðiriyata æviþ sænasumen priiþi vemu' vagee þeerumak æþi magul gevalvala gayana 'haavaa nagiila haavaa' yana mee giiþayayi. (peenavaaða donald nam deevid paalana páþiya yana yooðhayaava helanavaa; paalana pælænþiya vana hamuðaava biya vii ðuvanavaa?):

namuþ, senet sabhika sæændarsþumaata vuna ðeya donald tramp mahaþ‌þayaataþ veyiða? eyaa ripablikan pakxa naayakayan us þæn valata ðaanna yææma eekee pera nimiþ‌‌þa þamaa. minissunta ðeezapaalakayan ekekvaþ russannee nææ. svaaðhiina sæændars demokrætik pakxayee saamaajikayan pakxayen pitaþata genaavata passee ee pakxayee maðhyama kaaraka sabhaavee (DNC) ærayuma aragena pakxayata æþuLu vunaa. namuþ eliyata aava aya aapahu nogihí vaiðya jil stayin samaga ek vunaa! tramptaþ mee vagee ekak veyiða?

iþin iilaGata ennee mokakða? eeka ðænaganna Lee Camp vikatakaru Redacted Tonight (rahasyagaþa kaLaa - aða rææ) ekee kivuva ðee balanna:

liita ekak væraðunaa. ripablikanvaruntaþ ekak væraðunaa. eekayi eegollan chanða ðaayakayanta baaðhaa kaLee. canðaya ðenna peLagæhilaa aavee bhaavyavaaðin (progressives) vana vædiyen þaruNa pirisayi. ovunta þibuna paLaveni aramuNa pavaþina kûþaanusaaravaþ bala þanþraya (The Establishment) vinaaza kara ðamannayi. iþin ee pæþ‌‌þa niyoojana kaLee klintan mæþiNiyayi. ovungee mul kæmæþ‌þa vaiðya stayin ya. ee anuva yam praanþayaka klintan hata ðinanna avakaaza vædi nam trampta canðaya ðennaþ, trampta baaðhaavak næþi þæna jilta chanðaya ðennaþ nigamana kara sitiyaa. ee anuva klintangee paraajaya miita vadaa loku viya yuþuyi.

ara RT kiyaa þiyennee rusiyan tiivii yannayi. mee yuu tiyub naalikaavata gevannee rusiyan rajayata ayaþ samaagamak visinuyi. rusiyanvarun amerikaavata balapææm karanavaa? ehenam amerikaava kaatavaþ balapææm kaLee næhæ nee? (mee laGaðii lákaavata?) komiyunistvaaðaya pæraðuvee amerikanvaru noveyi, rusiyanvaruyi. meeka sama paakxikayangee maþayan þamaþaman aþaree beðaagena vizvaasa karana magee ripablikan miþurekuta kiyaa ðenna mata siððha vunaa.

'komiyunistvaaðayee pæþiriima vælæk‌viimata' kiyaa amerikaava viyatnaamayee yuððhayata yaamee niyama heeþuva prázaya pæraðuna yuððhaya pita peralanna vaþikaanuva visin kaLa illiima bava penii yannee joon kenadi æmerikaavee siti ekama kaþoolika janaaðhipaþi vaga menehi kiriimenuyi. (niksan paraðavaa kenadi janapaþi vunee chanða prodaavakin vaga maþaka þiyaaganna). iita pera kaalayeeðii kaþoolikavarunta aasiyaava ðik vijaya karanna bæri vunee lási, ígriisi, jar‌man aaðii paapþumaata aakxepya jaaþikayan aasiyaaven pruþugiisi haa spaaçça kurusa hamuðaa palavaa hæra veLaÐaamata vædi þæna ðunna nisaayi. ee vageema amerikan-spaaçça yuððhaya nisaa filipiinayaþ vaþikaanu balapææmen niðahas vunaa. pasu kaalayeeðii, viyatnaamayee hoo, ee samaga lákaavee, kaþoolika bala sþhaanayak pihituviima vaþikaanuvee aLuþ‌ma abhilaazaya vuna vaga eeþþu yanavaa. (eðaa vaþikaanuva vagee nova aða paapvahansee niyama bauððha bhikxuvak seema sæhællu ðiviyak gaþa kala yeesu maga yana gauravaNiiya Jesuit Priest puujaka þumek vaga api amaþaka nokaLa yuþuyi).

briþaanyavarun visin liyaa ðun iþihaasaya aðahana api ðaþa yuþu vizexa ðeyak nam inðiyaavata haa ee anuva lákaavata niðahasa læbunee amerikaava visin briþaanyayata þaman ðun yuða Naya vahaama aapasu geviya yuþuya kiyaa kaLa ûNyayaava nisaa vaga siþaa ganna. amerikaavee raajya kaaryyaázayee væda kaLa olkot þumaa peralaa bostan karaa giyee æyi kiyaa hiþanna. ('vædee hamaarayi, yamá iþí geðara').

amerikaavee janaþaava geniyana satanen apata læbena mahaþ sænasuma nam raaj prananðu þrasþavaaðiyaa oobamaa raja vuna kaalayee sitama amerikan aarakxaka seevaa ázayata æþulviimata dolar ðaza lakxa gaNanin oobamaa haa klintanta pagaa ðunna eken ena vipaþa maga hærii yaamayi. meyaa égalanþayee sita ratee vasana nææyan maranavaa kiyaa þarjana karamin ratin pita sitiya lákikayangen ekaþu kaLa muðalin patangaþ muulya aayojana samaagama cikaagoovee pihituvaa æþa:

mevæni muulya aayoojana þamaa aða noyek akramikaþaavalata maðhyama bæ´kuva bhaajana karannee. movun þama muðal vala ðæli apee ðivayinata sambanðha karalaa sooðaa arinna haðannee samahara vita FBI eka þaman luhu bæÐa enavaaða yana biya nisaayi. raaj raajaraþnam hirabaþ kannee mehema praveesam velaa hitiyaþ vena ðeyakata ahuvuna nisaayi. koti sáviðhaana þrasþayansee nam kara æþi þaak, FBI uvaðuren movunta beerenna bææ. namuþ apee keLa helana, dolarayata kææðara, nivata ðezapaalakayan munva ee banðhanayen muðaa harinavaa saþ‌‌þakayi. mahinðata mallilaagee geðara yanna avasara læbeyiða? eeka nam mata kiyanna bææ.